Promotie S. (Shaojun) Shi

Proefschrift in het kort:

Het leven draait om de dood. In de celbiologie is geprogrammeerde celdood, ook wel bekend als cellulaire zelfmoord, een zeer strikt gereguleerd mechanisme dat een belangrijke rol speelt bij de (embryonale) ontwikkeling en homeostase van weefsels. De meest bestudeerde vorm van geprogrammeerde celdood is apoptosis. Meer recent is necroptosische celdood ontdekt dat karakteristieken vertoont van zowel apoptose als necrose. Door het gebrek aan goede model systemen om necroptosis te onderzoeken, ontbreekt nog veel kennis hierover.

In dit proefschrift wordt beschreven hoe verschillende typen van geprogrammeerde celdood een rol spelen in leverziektes van de galgangen, galgangkanker (cholangiocarcinomen) en levertransplantatie. Hiervoor is gebruik gemaakt van een kweekmethode waarbij galwegepitheel cellen, zogenaamde cholangiocyten, 3-dimensionale kunnen worden uitgegroeid tot organoïden die kunnen expanderen. Dit kan met cholangiocyten van gezonde donoren, en van patiënten die lijden aan galwegaandoeningen als galwegatresie en cholangiocarcinomen. (deel I). Verder wordt in deel II, de mechanismen van geprogrammeerde celdood in de lever beschreven als gevolg van ischemie-reperfusie schaden die kan optreden tijdens levertransplantatie. Hiervoor zijn biopten van patiënten die een levertransplantatie hebben ondergaan gebruikt, als ook humane cholangiocyt organoïden.