Promotie S. (Soroush) Mohammadi Jouabadi

Hieronder volgt een korte samenvatting van het proefschrift:

Bloedvaten verouderen gedurende het hele leven. Naarmate we ouder worden, kunnen ze stijver worden en zich minder goed verwijden, zelfs voordat er duidelijke tekenen van slagaderverkalking zijn. Deze ‘vaatveroudering’ verhoogt het risico op hart- en vaatziekten, nierproblemen en cognitieve achteruitgang.

In dit proefschrift zijn bevolkingsonderzoek en laboratoriumexperimenten gecombineerd om te begrijpen waarom bloedvaten verouderen en of bestaande geneesmiddelen dit proces kunnen afremmen of gedeeltelijk herstellen. Gegevens uit de Rotterdam Studie lieten zien dat ontsteking en bloedvetten slechts een klein deel verklaren van het verband tussen leeftijd en veranderingen in de slagaders. Dit betekent dat waarschijnlijk meerdere biologische processen tegelijk betrokken zijn.

Genetische en observationele analyses wezen erop dat routes waarop metformine, een veelgebruikt diabetesmedicijn, aangrijpt mogelijk samenhangen met minder vaatstijfheid. In muismodellen met versnelde veroudering en in geïsoleerde bloedvaten verbeterden metformine en het ontstekingsremmende middel colchicine het vermogen van bloedvaten om te ontspannen. Ook verminderden zij vaatstijfheid en schadelijke veranderingen in de vaatwand. Deze effecten gingen samen met een betere beschermende signaalwerking in de binnenbekleding van het bloedvat, minder ontsteking en minder schade aan collageen en elastine.

De resultaten laten zien dat het combineren van onderzoek bij mensen, genetische analyses en experimentele modellen meer inzicht geeft in vaatveroudering. Bestaande geneesmiddelen kunnen mogelijk nieuwe toepassingen krijgen, maar klinisch onderzoek is nodig voordat zij hiervoor bij patiënten kunnen worden gebruikt.