Promotie T. (Thijs) Heijmeskamp

Hieronder volgt een korte samenvatting van het proefschrift:

Dit proefschrift onderzoekt hoe gewoontes onze omgeving vormgeven en hoe onze omgeving op haar beurt ons handelen vormgeeft en ondersteunt. Gewoontes worden vaak gezien als iets dat in spanning staat met ons handelen. Ze worden beschouwd als aangeleerde automatische reacties die uiteindelijk ons handelen beperken. Toch staat een dergelijk beeld van gewoontes en handelen in spanning met vele manieren van zijn in de wereld. Piano spelen is gebaseerd op gewoontes en vaardigheden, net als fietsen. Beide zijn intelligente interacties met de wereld, omdat we in het spelen van het instrument en rijden van de fiets ons aanpassen aan nieuwe variaties in de omgeving. 
Door John Dewey in nauwe samenhang met E-cognitie en ecologische psychologie te gebruiken, kunnen we een alternatieve visie op agency en gewoonte formuleren. Via Dewey krijgen we inzicht in agency en gewoonte als ecologische relaties. Deze visie wordt in drie delen uitgewerkt. In deel I wordt de centrale rol van automatisme in gewoonte in twijfel getrokken. Door kritiek op de dual process theory wordt duidelijk dat er geen reden is om cognitie te zien als een strikte dichotomie tussen automatisch en intelligent denken. In deel II wordt gewoonte geëcologiseerd en uit het hoofd gehaald, door een verbinding met enactivisme en ecologische psychologie. Deel III stelt dat gewoonte niet begrepen moet worden door alleen naar geïsoleerde gewone handelingen te kijken. Gewoonte moet begrepen worden als ruimtelijk en temporeel uitgebreid, omdat het alleen begrepen kan worden als een reactie op een situatie. Door ‘situatie’ te onderzoeken, kunnen we thematiseren hoe onze omgeving ons handelen structureert, zowel ruimtelijk als temporeel.