Promotie Y.M.F. (Yannick) Nossin

Hieronder volgt een korte samenvatting van het proefschrift:

Communicatie is de sleutel in elke relatie. Dit geldt ook voor cellen. Cellen kunnen op verschillende manieren communiceren met cellen in hun omgeving, dit geldt voor directe buren, maar ook voor verder weg gelegen buren. Kraakbeen is in dit opzicht een interessant weefsel, omdat de celdichtheid ervan  te vergelijken is met de bevolkingsdichtheid van Groenland, dunbevolkt en met grote onderlinge afstanden. Het grootste deel van het kraakbeen bestaat uit een extracellulaire matrix die het weefsel stabiliteit, stijfheid en elasticiteit geeft. Door de relatief eenvoudige samenstelling van kraakbeen was dit het eerste weefsel dat werd gemaakt in het laboratorium met zogenaamde tissue engineering technieken. Hierbij worden cellen geïsoleren en gestimuleerd om een extracellulaire kraakbeenmatrix te vormen in het laboratorium. Een veelgebruikte celsoort is de mesenchymale stromale cel, ook wel mesenchymale stamcel (MSC) genoemd, die verkregen kan worden uit het beenmerg. MSCs kunnen met behulp van verschillende groeifactoren in het laboratorium (in vitro) worden gedifferentieerd tot kraakbeencellen (chondrocyten). Deze cellen weten echter niet wanneer ze moeten stoppen en ze gaan in een proces dat enchondrale verbening genoemd wordt, waarbij kraakbeen tot bot omgevormd wordt. Daarentegen, wanneer chondrocyten geïsoleerd uit kraakbeen gebruikt worden voor tissue engineering leidt dit tot een stabiel kraakbeenconstruct wat niet omgevormd wordt naar bot. Om te begrijpen waarom chondrocyten stabiel kraakbeen vormen en MSCs niet, onderzocht ik de verschillen in hun communicatie. Om een glimp op te vangen van de berichten die door verschillende cellen worden verzonden, heb ik de factoren verzameld die ze vrijgeven in het medium dat werd gebruikt om ze in leven te houden (geconditioneerd medium). In dit proefschrift heb ik kunnen aantonen dat zowel het natuurlijke kraakbeen als het kraakbeen gemaakt met tissue engineering technieken, niet alleen zeer communicatief zijn, maar ook wat ze met deze communicatie kunnen bereiken. Een belangrijke communicatiepartner, die ik in dit proefschrift nader heb onderzocht, zijn endotheelcellen, die bloedvaten vormen. Het proces waarbij deze bloedvaten worden gevormd, wordt angiogenese genoemd. Dit proces was interessant voor mij omdat het een belangrijke rol speelt bij enchondrale verbening (de omvorming van kraakbeen naar bot). Dit proces van enchondrale verbening is een natuurlijk proces wat plaatsvindt in de groeischijf. Dit proces wordt ook waargenomen tijdens de ontwikkeling van de degeneratieve gewrichtsziekte  artrose. De centrale vraag van dit proefschrift was daarom: wat is de invloed van factoren uitgescheiden door kraakbeen op angiogenese tijdens enchondrale verbening? .