Universitair hoofddocent Aart Gerritsen van Erasmus School of Economics laat zich in Het Parool uit over het alternatieve belastingplan van PRO en Volt. De partijen willen 1,5 miljard euro ophalen bij de allerrijksten, onder meer door een hogere belasting op grote vermogens. Gerritsen plaatst kanttekeningen bij een aantal onderdelen van het voorstel en wijst op alternatieven om de belastingdruk eerlijker te verdelen.
In het voorstel van PRO en Volt wordt het toptarief voor de allerrijksten verhoogd van 36 naar 45 procent. Ook willen de partijen belastingconstructies aanpakken die vermogenden gebruiken om minder belasting te betalen, en de erf- en schenkbelasting verhogen. De opbrengsten moeten worden gebruikt om de loonbelasting voor werkenden te verlagen.
Volgens Gerritsen is de vrees dat vermogenden massaal naar het buitenland vertrekken bij hogere belastingen overdreven. Hoewel vermogen gemakkelijker over landsgrenzen te verplaatsen is dan arbeid, kiezen vermogenden in de praktijk vaker voor andere fiscale constructies, zoals het onderbrengen van vermogen in een eigen bv.
Gerritsen begrijpt de wens om de belastingdruk meer bij vermogenden te leggen, maar betwijfelt of een verhoging van het toptarief naar 45 procent daarvoor de juiste oplossing is. Nederland zou daarmee Europees koploper worden. Bovendien bevindt het grootste deel van het Nederlandse vermogen zich niet in box 2 of box 3, maar in woningen en pensioenen. Juist daar liggen volgens hem mogelijkheden om de belastingheffing evenwichtiger in te richten.
Positiever is Gerritsen over het aanpakken van fiscale constructies waarmee vermogenden belasting kunnen ontwijken. Zo wil het voorstel het lenen van geld uit de eigen bv moeilijker maken. Volgens Gerritsen valt met het dichten van dergelijke gaten in de belastingwetgeving daadwerkelijk winst te behalen.
Ook een hogere erf- en schenkbelasting vindt hij vanuit economisch perspectief goed te verdedigen. Hoewel zo'n maatregel politiek lastig ligt, is erfbelasting volgens hem een relatief efficiënte manier om belastingopbrengsten te genereren bij mensen die deze kunnen missen.
'Eerst kijken naar woningen en pensioenen'
Als het aan Gerritsen ligt, zou de politiek vooral moeten kijken naar de fiscale behandeling van woningen en pensioenen. De overheid subsidieert deze vermogensbestanddelen op verschillende manieren, terwijl daar juist het grootste deel van het Nederlandse vermogen zit. Een iets hogere belasting op het eigen huis zou volgens hem economisch gezien veel logischer zijn.
De politieke realiteit maakt hervormingen echter ingewikkeld. Gerritsen wijst erop dat hypotheken, pensioenen, vermogen en erfbelasting voor de VVD allemaal gevoelige onderwerpen zijn. Zijn conclusie: het aanpakken van fiscale constructies is verstandig, maar een verhoging van het toptarief naar 45 procent vindt hij geen goed idee. De grootste mogelijkheden voor een evenwichtiger belastingstelsel liggen volgens hem bij woningen en pensioenen.
- Universitair Hoofddocent
- Meer informatie
Zie de bijlagen voor het volledige interview dat op 6 november 2026 verscheen in Het Parool, onder de titel 'Waar je ook ingrijpt, alles is heilig'. Voor meer informatie neemt u contact op met Ronald de Groot, Media & Public Relations Officer bij Erasmus School of Economics: rdegroot@ese.eur.nl, mobiel: 06 53 641 846.
