Belastingaangiftes openbaar maken? Geen goed idee

NPO Radio1
Erasmus School of Economics

De belastingaangifte doen we in de privésferen. Niemand hoeft namelijk te weten hoeveel we verdienen en hoeveel belasting we moeten betalen. Volgens econoom Anne Kingma moet dit anders en zou de belastingaangifte openbaar gemaakt moeten worden. Peter Kavelaars, hoogleraar fiscale economie aan Erasmus School of Economics, ziet hier echter wel wat bezwaren in.

Goede argumenten?

In een interview met NPO Radio1 geeft Kingma drie argumenten voor het openbaar maken van de aangiftes. Ten eerste zou het openbaar maken helpen tegen loondiscriminatie. Het wordt namelijk veel makkelijker om erachter te komen hoeveel je collega precies verdient. Ten tweede zou het publiceren van de aangiftes een debat kunnen stimuleren over eerlijke en efficiëntere belastingen, aangezien de impact van het Nederlands belastingstelsel veel duidelijker zou worden. Het derde argument gaat over de belastingontduiking. Het openbaar maken van de aangiftes zou belastingontduiking sterk kunnen verminderen uit angst voor gezichtsverlies onder ondernemers.

Niet voor nevendoeleinden

Volgens Kavelaars is het probleem van de loondiscriminatie niet iets wat doormiddel van het openbaar maken van de aangiftes opgelost zou moeten worden. ‘Dat is ook helemaal niet controleerbaar want elke functie is natuurlijk verschillend. Je kunt niet zomaar zeggen dat als twee mensen ongelijk verdienen, dit terecht of onterecht is. Dan moet je een onderzoek bij de bedrijven doen.’ Volgens Kavelaars is de belastingaangifte enkel bedoeld om de overheid te informeren over wat je aan belasting moet betalen in een jaar, en niet voor allerlei nevendoeleinden. ‘Als je iets wilt oplossen in verband met ongelijke behandeling dan moet je daar regelgeving voor maken en bij de bedrijven die informatie opvragen.’

Te ingewikkeld en te verschillend

Kavelaars ziet ook bezwaren in het tweede argument. Hij gelooft niet dat het openbaar maken van de belastingaangifte het debat over eerlijke belastingen zou kunnen stimuleren. Kavelaars legt uit dat als er iets moeilijk te begrijpen is, het wel de belastingaangifte is. ‘Daar kun je helemaal niets in zien. Daar zitten allerlei aftrek- en bijtelposten in die voor iedereen verschillend zijn. Dan moet je dus veel meer weten over hoe het belastingsysteem werkt.’ De aangiftes zouden te ingewikkeld en te verschillend voor een debat zijn. ‘Van mijn aangifte krijg je echt geen begrip van hoe het belastingsysteem in Nederland werkt.’

Een kaart voor criminelen

En ook het derde argument wordt door Kavelaars weerlegd. Volgens hem is het nog niet zo makkelijk om uit iemands belastingaangifte op te maken of er belastingfraude wordt gepleegd. ‘Het overgrote deel van het inkomen wat we in Nederland op de aangifte hebben staan is gewoon inkomen uit dienstverband. Daarnaast hebben we heel veel vermogensinkomen en die informatie wordt allemaal door de banken aangeleverd. Daar zit dus geen fraude in. Er zit slechts een heel klein beetje fraude in de ondernemingssfeer en daar gaat de buurman niet achter komen als de aangiftes openbaar worden gemaakt.’ Ook is het volgens Kavelaars niet ongevaarlijk om iedereens aangifte openbaar te maken, omdat het voor criminelen zo veel makkelijker wordt om te zien waar het geld zit.

Professor
Meer informatie

Het volledige item van NPO Radio1, 24 Feburary 2021, kunt u hier vinden.