Liefdevol leidinggeven: caritas in bedrijf

Trouw

Liefdevol leidinggeven in het bedrijfsleven kan heel veel extra’s bieden, stellen Harry Commandeur, hoogleraar industriële economie en bedrijfshoudkunde aan Erasmus School of Economics, en Paul van Geest, hoogleraar Theologie en Economisch denken aan Erasmus School of Philosophy. Zij zijn auteurs van het boek ‘Agape | Caritas in bedrijf’, wat tien studies bevat over organisaties die het liefdevol leidinggeven toepassen in de praktijk. In een interview met Trouw vertellen zij over hun boek.

'Leiders moeten ook liefdevol, vriendelijk en vriendschappelijk zijn'

De schrijvers wenden zich in hun boek tot kerkvader Augustinus, een theoloog voor inspiratie in het bedrijfsleven. ‘Augustinus benadrukt dat leiders ook liefdevol, vriendelijk en vriendschappelijk moeten zijn, zodat zij hun ondergeschikte beter kunnen begrijpen. Tegelijk moeten ze krachtige en rechtvaardige beslissingen kunnen nemen, ten gunste van de continuïteit van de onderneming. Empathie, liefde en goede besluiten staan bij Augustinus met elkaar in verband’, zegt van Geest.

‘Meestal vatten economen de mens in hun modellen op als een homo economicus, die altijd rationeel is in zijn overwegingen en consistent in zijn voorkeuren’, legt van Geest uit. ‘In gesprek met directeuren van grote bedrijven ontdekten wij dat er in economische beslissingen ook andere factoren een rol spelen dan alleen maar verstandelijke overwegingen. Een van die drijfveren is empathie, wat raakt aan caritas, liefde.’

De liefdevolle leidinggevende

Dus hoe gaat een liefdevolle leidinggevende dan in de praktijk te werk? Van Geest begint met wat een liefdevolle leider in ieder geval niet moet doen: ‘Dat is een beetje als een softe goeroe het bedrijf rondgaan. Volgens Augustinus mag je mensen keihard confronteren met hun onvolkomenheid, maar dan moeten wel woorden van genezing en heling volgen. Een liefdevolle leider zal dus niet alleen een koele en klinische diagnose stellen als een werknemer eens wat minder omzet maakt. Hij zal zich eerst afvragen: wat heeft hij of zij nodig, en hoe kan ik daarbij ondersteunen?’ Een liefdevolle leider is dus niet alleen empathisch maar ook daadkrachtig.

Laat het geld weer zijn wat het moet zijn 

Commandeur legt uit dat in het augustijnse leiderschap de gemeenschap centraal staat, niet status en eigenbelang. Een leidinggevende zou niet alleen het belangen van het bedrijf moeten waarborgen, maar ook die van medewerkers en de maatschappij. De studies van Commandeur en van Geest laten zien hoe dat eruitziet in de praktijk. Zo stellen bedrijven de persoonlijke ontwikkelingen van de medewerker centraal, worden belangrijke besluiten uitgebreid besproken met het personeel, of worden werknemers zelfs financieel ondersteund in moeilijkere periodes. Een ander bedrijf stopt hun overwinst in een stichting of in een goed doel. Zo laat het bedrijf het geld weer zijn wat het moet zijn: een instrument voor welvaart en welzijn.

Meer informatie

Het volledige artikel van Trouw, 18 februari 2021, kunt u hierboven downloaden. 

Het boek Agape | Caritas in bedrijf kunt u hier aanschaffen.