Unilever Research Prize voor onderzoek naar voedselzekerheid en waardigheid in Rotterdam

Scriptie van Eeske Kuipers, alumnus sociologie master Power, Publics and Engagement

Sociologie alumnus Eeske Kuipers, Erasmus Universiteit Rotterdam, heeft de Unilever Research Prijs 2026 gewonnen voor haar scriptieonderzoek naar vernieuwende initiatieven die voedselonzekerheid in Rotterdam aanpakken. Haar onderzoek laat zien dat samen eten niet alleen bijdraagt aan lichamelijke gezondheid, maar ook aan sociale verbondenheid, inclusie en menselijke waardigheid.

Voedselzekerheid gaat over meer dan voldoende calorieën, voedingsstoffen en een gezond dieet. Het bereiden en delen van een dagelijkse maaltijd is ook een fundamenteel onderdeel van sociale verbondenheid. Samen eten voedt niet alleen het lichaam, maar ook de sociale relaties die betekenis en richting geven aan het leven. Voedselonzekerheid is daarom niet uitsluitend een kwestie van lichamelijke gezondheid, maar ook van sociale inclusie en gedeelde waardigheid.

Vanuit dit sociologische perspectief onderzocht Eeske Kuipers Rotterdamse initiatieven, De Gaarkeuken en Hutspot Hotspot, die voedselonzekerheid in de stad tegengaan. Daarbij richtte zij zich specifiek op innovatieve, niet-overheidsorganisaties en onconventionele initiatieven die dagelijks maaltijden aanbieden buiten de bureaucratische kaders van reguliere bijstand en noodhulp.

Bewonersinitiatieven

Deze bewonersinitiatieven draaien grotendeels op vrijwilligers en op voedsel dat binnen de reguliere voedseleconomie anders verspild of weggegooid zou worden. Zij brengen mensen samen en bieden toegang tot voedzaam en smakelijk eten, zonder de voorwaarden die vaak verbonden zijn aan overheidsregelingen. Daarmee vormen zij een aanvulling op bestaande voorzieningen, zoals voedselbanken.

In haar scriptie beschrijft Eeske deze praktijken als vormen van insurgent citizenship: informele, gemeenschappelijke en zelfgeorganiseerde manieren waarop mensen in alledaagse behoeften voorzien. In een tijd waarin de verzorgingsstaat onder druk staat en overheidssteun aan strikte voorwaarden is gebonden, laat het onderzoek zien hoe bewoners zelf infrastructuren van waardigheid opbouwen.

Dr. Rogier van Reekum, scriptiebegeleider Eeske: “De belangrijkste kracht van haar onderzoek is de etnografische aanpak. Eeske liep mee met betrokkenen bij verschillende initiatieven en sprak met hen over hun dagelijkse werk, praktische uitdagingen en contacten met mensen die maaltijden ontvangen. Daardoor ontstaat een gedetailleerd beeld van hoe deze initiatieven in de praktijk functioneren: inventief, soms rommelig en voortdurend improviserend.”

Bewonersinitiatieven cruciaal 

Het onderzoek concludeert dat de onderzochte initiatieven een cruciale en groeiende rol spelen. Zij bieden niet alleen hulp aan mensen met te weinig middelen, maar versterken ook het vermogen van mensen om voor elkaar te zorgen en verantwoordelijkheid te nemen voor hun eigen leven. Voedsel wordt zo niet benaderd vanuit schaarste en voorwaarden, maar vanuit overvloed, zorg en solidariteit.

Pragmatische samenwerking noodzakelijk

Tegelijkertijd toont de scriptie dat deze initiatieven alleen kunnen voortbestaan door pragmatische samenwerkingen met onder meer de gemeente, voedselbanken, welzijnsorganisaties en lokale ondernemers. Juist door die combinatie van ambitie, pragmatisme en improvisatie weten zij mensen te bereiken die binnen formeel en bureaucratisch beleid buiten beeld kunnen blijven.

Van Reekum: “Ik heb grote waardering voor haar werk,  in het bijzonder de manier waarop Eeske grote vragen over burgerschap, rechtvaardigheid en solidariteit vertaalt naar concreet onderzoek. De scriptie combineert theoretische scherpte met een betrokken en eerlijke blik op de dagelijkse realiteit van hulpverlening en onderlinge zorg.”

“Eeske beschrijft zorgvuldig de ervaringen, gedachten en gevoelens van mensen die zich dagelijks inzetten om het leven van anderen waardiger te maken.”

Eeske Kuipers volgde het masterprogramma Power, Publics and Engagement, masteropleiding Sociologie, Erasmus School of Social and Behavioural Sciences  waar ze Cum Laude afstudeerde onder supervisie van dr. Rogier van Reekum. Haar scriptie werd gewaardeerd met een 9,5.
Titel scriptie: “In Rotterdam you do not need to starve, you just need to know where to go” Insurgent enactments of citizenship among Dutch alternative food aid initiatives.” 

Over de Unilever Research Prijs

Unilever Research Prijs beloont jonge topwetenschappers wier onderzoek een positieve bijdrage levert aan het oplossen van enkele van 's werelds meest urgente problemen. De jaarlijkse prijsuitreiking is een belangrijke gebeurtenis voor Unilever en verstevigt hun relatie met de wetenschap. Het initiatief voor de Unilever Researchprijzen gaat al terug tot 1956 en vond dit jaar voor de 70ste keer plaats.

 

 

Meer informatie

Marjolein Kooistra, communicatie ESSB, kooistra@essb.eur.nl | 0683676038

Vergelijk 0 opleiding