Gerrit Mannoury (1867-1956). Een relativistisch denker

Promotie Mireille Kirkels

Promovenda Mireille Kirkels deed tekstanalytisch en historisch onderzoek naar het leven en het werk van Gerrit Mannoury, een Nederlands wiskundige, filosoof en communist. Op 6 juni verdedigt zij haar proefschrift aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. Haar promotietraject was onderdeel van het NWO project ‘From Criticism to Methodology’ onder leiding van prof.dr. F.A. Muller.

Mannoury’s relativistisch denken

In haar proefschrift beschrijft en analyseert Mireille Kirkels Mannoury’s belangrijkste wetenschappelijke en politieke teksten en plaatst zij deze tegen de achtergrond van zijn leven om zo een overzicht te geven van Mannoury’s relativistisch denken.

Mannoury doceerde aan de Gemeentelijke Universiteit te Amsterdam als privaatdocent in de logische grondslagen der wiskunde en werd hoogleraar in de meetkunde, de mechanica en de wijsbegeerte der wiskunde. Mannoury’s interesses lagen, behalve op het terrein van de zuivere wiskunde, voornamelijk op het gebied van de filosofie van de wiskunde, van de geschiedenis van de wiskunde en van de didactiek van de wiskunde, en tevens op het gebied van de filosofie, van de significa, van de massapsychologie en van de politiek. Al deze gebieden bekeek hij vanuit een relativistisch standpunt en in die zin kan gesteld worden dat het relativisme – het idee dat alles betrekkelijk en niets absoluut is – het enige onderwerp van zijn werkzaamheid gedurende het grootste deel van zijn leven is geweest.


Mannoury’s toepassing van relativisme

Mannoury paste het relativisme voortdurend toe op zijn eigen ideeën. Hij was er zo bevreesd voor dat zijn beweringen dogmatisch zouden worden opgevat, dat het dikwijls scheen dat hij van iedere bewering terstond weer de helft terugnam. Mannoury erkende geen vaststaande definities, hanteerde geen consistente terminologie en probeerde te allen tijde te voorkomen dat zijn ideeën als een soort filosofisch stelsel zouden worden beschouwd.

In haar proefschrift wisselt Kirkels tekstanalyse en historisch onderzoek voortdurend af. Dit onderzoek is niet alleen gebaseerd op Mannoury’s publicaties, maar ook op een grote hoeveelheid archiefmateriaal zoals manuscripten, typoscripten, persoonlijke aantekeningen, krantenknipsels, dagboeken, ansichtkaarten en brieven.

Meer informatie

Neem voor meer informatie over de ceremonie contact op met Evaline Bender, communicatiemedewerker van de Erasmus School of Philosophy, via 010-4088980 of per e-mail: bender@esphil.eur.nl.