Kennisfestival Onbegrepen Gedrag Rotterdam-Rijnmond 2026

Al bijna 2,5 jaar werken we binnen de Regionale Kenniswerkplaats Onbegrepen Gedrag Rotterdam-Rijnmond (RKOG-RR) samen aan deze uitdagingen. Met professionals, gemeenten, onderzoekers, ervaringsdeskundigen en maatschappelijke partners ontwikkelen we kennis, onderzoeken we nieuwe werkwijzen en leren we van én met elkaar.

Waarom erbij zijn?

Dit festival is er voor iedereen die vanuit zorg, veiligheid, het sociaal domein, beleid, onderzoek of ervaringskennis betrokken is bij mensen met onbegrepen gedrag. Omdat jouw kennis, ervaring en perspectief ertoe doen. Omdat we van elkaar kunnen leren. En omdat duurzame oplossingen ontstaan wanneer we elkaar weten te vinden en samen in beweging komen.

Wat kun je verwachten?

Een inspirerende en interactieve dag met boeiende sprekers, workshops, praktijkvoorbeelden en volop ruimte voor ontmoeting en uitwisseling. We delen wat we de afgelopen jaren samen hebben bereikt, bespreken de uitdagingen die we tegenkomen en verkennen hoe we onze samenwerking verder kunnen versterken.

Programma
 

9.00-9.30 Inloop met koffie en thee

9.30 Opening door dagvoorzitter Piet Broenland, coördinator Ervaringsdeskundigheid Leger des Heils Reclassering/Ikigai Counseling. Gevolgd door een keynote - wordt later bekendgemaakt.

10.00-11.00 Plenaire sessie 1 
Met Josanne van Dongen, Programmaleider GRIP Regionale Kenniswerkplaats Onbegrepen Gedrag Rotterdam-Rijnmond, met update RKOG-projecten en een lezing door Fieke van Leest, strateeg Erasmus Universiteit over de waarde voor de toekomst van RKOG bij het samenwerken tussen kennisinstellingen en maatschappelijke organisaties.

11.00 Pauze met koffie en thee

11.30-12.30 Plenaire sessie 2 
Samantha Metselaar, onderzoeker Erasmus Universiteit, deelt de resultaten van haar onderzoek Grip op Onbegrip: ervaringen met samenwerking rondom onbegrepen gedrag. Gevolgd door een panelgesprek over hoe samenwerking tussen domeinen gefaciliteerd en verder gebracht kan worden. 
Panel met onder anderen: 
       Lara van der Well, Hoofd Zorg en Veiligheidshuis 
       Annekris van der Feer, afdelingshoofd Participatie en Stedelijke zorg
       Dionies Almeida Mendes, programmamanager Zorg en Veiligheid bij de Politie
       Elza Doze, directeur netwerkzorg Fivoor

12.30 Lunch

13.45-14.45 Workshopronde 1 met parallelle sessies*
a) Samenwerking rondom onbegrepen gedrag - een simulatiespel, olv Samantha Metselaar, Steven van den Oord en Floris Bretels (max 15 p)
b) Samenweken vanuit verschillende perspectieven, olv Piet Broenland (max 20 p)
c) Gebruik VR bij de-escalatietraining, met een demo CleVR en zelf uitproberen, olv Marly van Brunchem, Universiteit Twente en Josanne van Dongen

15.00-16.00 Workshopronde 2 met parallelle sessies*
a) Samenwerking rondom onbegrepen gedrag - een simulatiespel, olv Samantha Metselaar, Steven van den Oord en Floris Bretels (max 15 p)
b) Samenweken vanuit verschillende perspectieven, olv Piet Broenland (max 20 p)
c) Gebruik VR bij de-escalatietraining, met een demo CleVR en zelf uitproberen, olv Marly van Brunchem, Universiteit Twente en Josanne van Dongen

16.15 Plenaire afsluiting 

16.30-18.00 Napraten met een hapje en een drankje. 

*Workshops

a) Samenwerking rondom onbegrepen gedrag - een simulatiespel
Hoe kunnen we, in een complex zorg- en ondersteuningslandschap, samen tot de best passende ondersteuning komen voor mensen met onbegrepen gedrag? In deze interactieve workshop nemen Samantha Metselaar, Steven van den Oord en Floris Bertels deelnemers mee in een simulatiespel waarin de praktijk zo realistisch mogelijk wordt nagebootst. Aan de hand van realistische casussen van mensen met onbegrepen gedrag en een gesimuleerd zorg- en ondersteuningslandschap werken deelnemers vanuit verschillende rollen en perspectieven samen aan passende oplossingen. De workshop biedt inzicht in samenwerking, afstemming en besluitvorming en maakt op een toegankelijke manier zichtbaar welke kansen en uitdagingen professionals in de praktijk tegenkomen bij het organiseren van hulp en ondersteuning.

b) Samenweken vanuit verschillende perspectieven
Hoe kunnen ervaringsdeskundigen en professionals elkaar versterken binnen de forensische zorg en het sociaal domein? Professionele kennis, wetenschappelijke inzichten en ervaringskennis bieden ieder een ander perspectief op gedrag, herstel en veiligheid. Waar professionals veelal kijken vanuit diagnostiek, behandeling, begeleiding en risicobeheersing, kan ervaringskennis inzicht geven in wat daarachter schuilgaat: schaamte, wantrouwen, uitsluiting, overlevingsmechanismen, maar ook hoop, motivatie en de behoefte aan verbinding. De kracht ontstaat wanneer deze verschillende kennisbronnen niet tegenover elkaar staan, maar elkaar aanvullen én kritisch mogen bevragen. Dat vraagt meer dan het betrekken van een ervaringsdeskundige. Het vraagt ook van professionals en organisaties de bereidheid om bestaande aannames, werkwijzen en besluitvorming ter discussie te stellen. In deze interactieve workshop onderzoeken we hoe gelijkwaardige samenwerking vorm krijgt, welke kansen en spanningen daarbij ontstaan en wat nodig is om ervaringskennis daadwerkelijk van invloed te laten zijn op de dagelijkse praktijk. Het doel is niet om professionele expertise te vervangen, maar om deze te verdiepen, uit te dagen en te verbinden met de menselijke werkelijkheid achter gedrag.

c) Gebruik VR bij de-escalatietraining, met een demo CleVR en zelf uitproberen
Hoe reageer je wanneer een situatie met iemand met onbegrepen gedrag dreigt te escaleren? En hoe kun je leren om juist op zulke momenten effectief te communiceren en te handelen? Tijdens deze interactieve workshop ontdek je hoe Virtual Reality (VR) kan worden ingezet om de-escalatievaardigheden te trainen in realistische, maar veilige situaties. Samen met CleVR laten Marly van Bruchem en Josanne van Dongen zien hoe VR professionals helpt om gedrag beter te begrijpen, spanning te herkennen en verschillende communicatiestrategieën te oefenen. Ervaar zelf hoe VR werkt en ontdek welke mogelijkheden deze innovatieve technologie biedt voor professionals binnen zorg, sociaal domein en veiligheid. Een interactieve demonstratie waarin technologie, wetenschap en praktijk samenkomen.