Promotie L.M. (Liesbeth) Faas

Hieronder volgt een korte samenvatting van het proefschrift:

Lisa staat huilend bij het bureau van haar hulpverlener. Volgende week staat de huisuitzetting gepland en haar drie kinderen dreigen van haar gescheiden te worden. Niet omdat zij een slechte moeder is, maar omdat de standaardprocedures niet passen op haar situatie. Wat bedenk je dan als wijkteamprofessional?

Dit proefschrift onderzoekt welke factoren creatief maatwerk bij professionals in wijkteams bevorderen of belemmeren. Creatief maatwerk is het genereren van nieuwe en bruikbare ideeën om de dienstverlening af te stemmen op de behoeften van burgers, leidinggevenden en professionals zelf. Vier studies in Nederlandse wijkteams combineerden interviews, een dagboekstudie van dertien weken en een vignettenonderzoek.

Collegiale ondersteuning blijkt de belangrijkste bevorderende factor. Professionals waarderen collega's vooral als denkpartners: samen brainstormen en praktische tips delen uit vergelijkbare casussen. Ook leiderschap telt, wanneer leidinggevenden vertrouwen en rugdekking bieden. Werkdruk is de meest voorkomende belemmering, omdat die de cognitieve ruimte opeist die creatief denken vraagt. Verrassend is dat bureaucratische controle het minst belangrijk werd geacht. Niet de regels zelf belemmeren, maar onduidelijkheid over wat wel en niet toegestaan is. Duidelijke kaders kunnen juist creatief maatwerk ondersteunen.

Opvallend is de kloof tussen wens en praktijk. Alle professionals noemden creativiteit essentieel, maar 48 procent genereerde daadwerkelijk nieuwe ideeën tijdens de onderzoeksperiode. Ook de context doet ertoe: in de coproductie tussen gemeenten en wijkteams leidde financiële druk tot verscherpt toezicht en minder ruimte voor maatwerk.

Het proefschrift eindigt met Lisa als gewone moeder. Het verschil was creatief maatwerk, mogelijk gemaakt door keuzes die binnen het bereik liggen van elk team, elke organisatie en elke beleidsmaker.