Wat gebeurt er als je AI niet uitlegt, maar laat ervaren? Op het Be the Future Festival in Rotterdam Ahoy bracht AICON - geïnitieerd door Erasmus Professor Societal Impact of AI Moniek Buijzen - de interactieve voorstelling Ontrafel de AI-machine naar Rotterdamse kinderen en hun ouders/verzorgers. Een bijzondere manier om onderzoek naar maatschappelijke betrokkenheid rond AI zichtbaar én tastbaar te maken, voor deze gelegenheid mede mogelijk gemaakt door een samenwerking met Rotterdams Sociaal AI Lab en Erasmus Centre for Data Analytics .
Duizenden leerlingen uit groep 8 bezochten onlangs het Be the Future Festival in Rotterdam Ahoy. Het festival staat volledig in het teken van de overgang naar de middelbare school en biedt workshops, inspirerende sprekers, optredens en activiteiten die jongeren helpen nadenken over hun toekomst. Een dag vol nieuwe ervaringen, keuzes en mogelijkheden.
Tussen het uitgebreide programma bevond zich een opvallende voorstelling. Geen motivatiesessie of loopbaanadvies, maar een interactieve en analoge machine die laat zien hoe kunstmatige intelligentie werkt. Door zelf mee te doen, samen te werken en vragen te stellen, ontdekten bezoekers op een toegankelijke manier hoe AI werkt én invloed heeft op hun dagelijks leven.
Samen AI verkennen
Ontrafel de AI-machine is een initiatief van AICON, een samenwerkingsverband waarin bewoners, kunstenaars en wetenschappers samen onderzoeken wat AI betekent voor de samenleving. De voorstelling werd ontwikkeld door kunstenaar Maarten Bel en EUR-onderzoeker David Blok en bouwt voort op een eerdere samenwerking met wetenschapsmuseum NEMO.
Tijdens het festival namen ouders en kinderen gezamenlijk deel aan de ervaring. Niet als toeschouwers, maar als actieve deelnemers die samen onderzochten hoe AI-systemen werken, welke keuzes daarin worden gemaakt en welke rol deze technologie speelt in hun eigen leven.
Van onderzoek naar maatschappelijke impact
Achter AICON staat Moniek Buijzen, Erasmus Professor Societal Impact of AI en hoogleraar Communication and Behavioural Change aan ESSB. Vanuit haar professoraat onderzoekt zij hoe AI de samenleving beïnvloedt en hoe burgers actief kunnen meepraten over de rol van deze technologie in hun leven. AICON is een van de initiatieven waarmee zij die maatschappelijke dialoog stimuleert.
Volgens Buijzen is AI voor veel mensen nog een abstract begrip, terwijl de technologie steeds meer invloed heeft op het dagelijks leven. Daarom brengt AICON wetenschappers, kunstenaars en bewoners samen om AI toegankelijk en bespreekbaar te maken. Niet door antwoorden aan te reiken, maar door ruimte te creëren voor ontmoeting, ervaring en gesprek.
Die benadering sluit aan bij haar onderzoek naar gedragsverandering. Empowerment ontstaat niet alleen door kennisoverdracht, maar ook door betrokkenheid en de mogelijkheid om zelf mee te denken en mee te doen.
Dat was tijdens de voorstelling duidelijk zichtbaar. Ouders ontdekten dat ook zij soms minder van AI begrijpen dan ze vooraf dachten en kregen handvatten om het gesprek thuis voort te zetten. Docenten zagen hoe AI op een toegankelijke en blijvende manier bespreekbaar kan worden gemaakt. Kinderen deelden hun eigen ervaringen met technologie die al onderdeel is van hun dagelijks leven.
Een beweging die verder reikt
Juist die gesprekken vormen volgens Buijzen de kracht van het project. Niet één boodschap die van bovenaf wordt overgebracht, maar een beweging die zich verspreidt via gezinnen, scholen en buurten. Van kinderen naar ouders, van ouders naar school en van school naar de wijk.
- Meer informatie
Contact: Julia Wetsteijn via wetsteijn@essb.eur.nl of persvoorlichter ESSB Marjolein Kooistra via kooistra@essb.eur.nl | 0683676038
