Stéphane Bourgoin is al enkele decennia een expert op het gebied van seriemoordenaars in Frankrijk en het buitenland, auteur van meer dan 40 boeken over dit onderwerp en een regelmatige media-gast die inzicht geeft in de gedachten van moordenaars, heeft toegegeven dat zijn beweringen over de opleiding van de FBI, het interviewen van 70 seriemoordenaars en het verlies van een Amerikaanse vrouw aan een moordenaar, allemaal zijn verzonnen. Sophie van der Zee, Assistant Professor in the department of Applied Economics at Erasmus School of Economics, doet onderzoek naar leugendetectie en geeft haar visie op deze zaak bij de Belgische Radio 1.
Het begon allemaal met een YouTube-kanaal van misdaadliefhebbers die 9 video's online plaatsten waarin ze beweerden dat er leugens en tegenstrijdigheden stonden in de boeken van Stéphane Bourgoin. Hij zou geld verdienen over de rug van de slachtoffers. De druk werd zo hoog dat Bourgoin moest bekennen, een opluchting zo zegt hij zelf.
De basisprincipes van liegen
Volgens Sophie van der Zee lieg je niet zomaar een heel leven bij elkaar. Vaak begint het klein, met een leugentje. Op het moment dat je je eerste leugen hebt verteld, wordt het steeds gemakkelijker om ook de volgende te vertellen. Liegen is volgens haar altijd moeilijker dan de waarheid vertellen, al helemaal als je je bevindt in een complex web van leugens. Van der Zee legt uit dat de waarheid vertellen de menselijke standaard reactie is, maar als je een leugen keer op keer herhaalt, wordt dit als het ware je nieuwe waarheid en zo ook je nieuwe standaard reactie. In het geval van Stéphane Bourgoin zie je dat zijn leugens een essentieel onderdeel vormden van zijn beroep en rol als mediafiguur. Hij kon niet meer teug.
Revolutionaire grondslag
Hoe kan het nou dat een leugenaar als Bourgoin niet ontmaskerd wordt? Volgens van der Zee ligt hier een revolutionaire basis aan ten grondslag. Vroeger werden mensen met meer nageslacht gezien als succesvoller. Mensen die goed konden liegen, bleken vaak succesvoller in het vinden van een partner, omdat ze zich net wat beter voor wisten te doen dan een ander. Van nature zijn we dus beter in liegen dan in het detecteren, zegt van der Zee. Daarnaast is iemand confronteren met een leugen bijna altijd slecht voor de onderlinge relatie. Een leugen is moeilijk aan te tonen en dikwijls gebaseerd op een gevoel, stelt Sophie van der Zee.
- Universitair Docent
- Meer informatie
Lijster hier naar het hele item van de Belgische Radio 1, 13 mei 2020.
