Het verdriet van oude vrouwtjes

Mohamed Hassan via Pixabay

‘Je kunt iemand beroven van zijn geld of horloge maar het horloge uit de winkel van een juwelier roof je’. Zelden zag ik zoveel open monden en ogen op steeltjes. Geen goed voorbeeld en roven is ook een raar woord. Stelen, dacht ik, en riep enthousiast dat je dus iemand, bijvoorbeeld een oud vrouwtje, kunt bestelen maar je…..ik zag de monden langer openstaan dan de Haringvlietbrug. Het floepte er zomaar uit en ik weet niet waar ze vandaan kwam maar ik had het gezegd: een oud vrouwtje. Wrijf nooit in een vlek. Alles, maar dan ook alles wat ik zorgvuldig had opgebouwd als betrouwbaar, rechtvaardig, menslievend en sociaal lag nu op een weegschaaltje. Kom daar maar eens uit, meneertje Weetalles met je grapjes en je voorbeeldjes.

Het begon allemaal met een vraag over het verschil tussen beroven en roven en dat is lastiger dan je denkt. Je rooft, berooft of je wordt beroofd of geroofd (bijvoorbeeld als Sabijnse maagd), grammaticaal is dat een verschil tussen actief en passief maar daarmee ben je er nog niet want je kunt een bank beroven en het geld roven maar niet andersom. Hoe dan ook, ik gebruikte criminaliteit als iets normaals. Het zevende gebod in de Bijbel zegt dat christenen niet mogen stelen en moslims mogen dat volgens de Koran evenmin en dan kom jij met een oud vrouwtje terwijl ik weet niet hoeveel oude vrouwtjes in Aleppo of…ach hou maar op.

Ze zaten op een terrasje en moesten de ober roepen en hun wensen kenbaar maken, dat was de opdracht. Om te beginnen moest iemand een voorstel doen: “Zullen we iets bestelen?” Dat vond iedereen een goed idee en de ober werd erbij geroepen. “Wat wilt u bestelen?” vroeg de vriendelijke ober, “Zeg het maar.” Er werd koffie bestolen met een  taart van appel. Ze zaten te kletsen als oude vrouwtjes en de ober had de opdracht om niet al te snel te zijn. Dat viel niet goed bij de klanten en hij werd opnieuw geroepen, dit keer luider en boos. “We bestelen jou maar we krijgen niets van jou.”

Ze weten het verschil maar niet alleen de uitspraak zorgt voor verwarring, ook op papier wordt de fout vaak gemaakt. Is stelen moeilijk te bevatten omdat het niet mag? Neem de steelpan, is het een pan die door oude vrouwtjes veel wordt gestolen bij de Action? Waarom heeft een bloem een steel (niet plukken!) en een boom een stam om nog maar te zwijgen over de uitdrukking ‘het regent pijpenstelen’ Leg dat maar eens uit. Ceci n’est pas une pipe.

Aangemoedigd door de criminele sfeer vroeg Ahmad wat het verschil is tussen gestolen hebben en gestolen zijn. Zijn fiets was gestolen en hij was naar het politiebureau gegaan om aangifte te doen en tegen de dienstdoende agent had hij gezegd: “Ik heb mijn fiets gestolen.” Ik moest lachen en de agent had dat ook gedaan maar dat kwam omdat hij vriendelijk was, zei Ahmad en keek mij zuur aan. Hij was zich niet bewust van zijn bekentenis en de agent had hem gefeliciteerd met de woorden dat iedere Nederlander zo eerlijk zou moeten zijn als hij en hij had het bureau vol trots verlaten en voelde zich een held. De politie hier is je vriend, zei hij en vroeger, in een andere tijd en in een ander land was dat een ander verhaal. Rahim was ook al vol lof: zijn verloren portemonnee kon hij twee dagen later ophalen bij het politiebureau en alles zat er nog in, zelfs het geld en zijn identiteitskaart.

Mijn portemonnee is ooit gestolen op Rotterdam Centraal. De spoorwegagent vond mij dom want achterzak en er waren ‘altijd types van een zekere afkomst. Geen Marokkanen hoor maar georganiseerde bendes van asielzoekers, Roemenen, Bulgaren noem maar op, ze verzieken hier de boel en ze deinzen zelfs niet terug voor oude vrouwtjes’.

  • Piethein Burmanje (Blog)

    Piethein Burmanje (1961) studeerde Geschiedenis in Amsterdam en volgde de lerarenopleiding in Leiden en Utrecht (NT2). Hij werkte als journalistiek medewerker voor NRC-Handelsblad in Brussel en Rotterdam, als publieksvoorlichter voor het Rijksmuseum en als docent NT2 voor Vluchtelingenwerk Nederland. Hij is coauteur van Kleine Mannetjes. Van Alexander de Grote tot Nicolas Sarkozy (Contact, 2012). Sinds 2017 werkt hij als docent NT2 voor het Language &Training Centre van de Erasmus Universiteit Rotterdam.