Rotterdam staat bekend om haar uitdagende architectuur en trekt daardoor jaarlijs vele bezoekers. Door het bombardement in 1940 werd het stadscentrum van Rotterdam bijna volledig verwoest. In de naoorlogse tijd trok dit ‘lege canvas’ veel enthousiaste architecten aan, die begonnen met de wederopbouw van het hart van de stad. Verschillende soorten bouwstijlen werden door elkaar gebruikt, waardoor de architectuur het verhaal van Rotterdam vertelt.
Vooroorloogse monumenten
Niet alle gebouwen in Rotterdam werden verwoest tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het Witte Huis bleef trots overeind. Dit gebouw uit 1898 was Europa’s allereerste wolkenkrabber, met een hoogte van 45 meter, en heeft jarenlang gediend als kantoorgebouw. Ook de Van Nelle Fabriek (1925) overleefde de oorlog. Dit gebouw staat sinds 2014 zelfs op de UNESCO werelderfgoedlijst. In het centrum van de stad staat ook de Laurenskerk, het enige overgebleven middeleeuwse gebouw. De kerk wordt nog steeds regelmatig gebruikt voor verschillende evenementen.
Nieuwe Bouwen
Al vóór het bombardement vonden er belangrijke architectonische hervormingen plaats in Rotterdam. Nieuwe bouwen is een stroming die ontstond in de jaren twintig en zich kenmerkt door functionaliteit, eenvoud en het ontbreken van versieringen. In Rotterdam werd deze stijl destijds vaak gecombineerd met Bauhaus. Een bekend vooroorlogs voorbeeld van Nieuwe Bouwen is de Van Nelle Fabriek. De internationale doorbraak van Nieuwe Bouwen vond echter pas plaats na de Tweede Wereldoorlog. Ook in Rotterdam werd deze stroming verder doorgevoerd, met voorbeelden zoals de kubuswoningen, de Bergpolderflat van Van Tijen (Nederland’s eerste galerijflat) en het Justus van Effenblok, voorbeelden van naoorlogse Nieuwe Bouwen.
De breedte en de hoogte opzoeken
Tijdens de wederopbouw kreeg Rotterdam de kans om ruim en open te worden ingericht. Zo werd de Lijnbaan Nederlands eerste autovrije winkelpromenade. Iconische gebouwen uit deze periode zijn onder andere de Bijenkorf en het Groothandelsgebouw. Naarmate de stad groeide, nam de vraag naar woon- en werkruimte toe. Het werd onvermijdelijk, Rotterdam moest de hoogte in. Dit leidde tot de kenmerkende skyline van de havenstad. De Erasmusbrug zorgde vervolgens voor een betere verbinding met de Kop van Zuid, waardoor de stad zich ook aan de andere kant van de Maas verder kon ontwikkelen.
Eyecatchers
De meest merkwaardige gebouwen van Rotterdam bevinden zich rondom Rotterdam Blaak. Niet voor niets wordt deze locatie vermeld in het lied De Allermooiste Rotstad, ook wel het Rotterdamlied geheten. De Markthal is niet alleen een populaire plek om te eten, maar ook een architectonisch hoogstandje dankzij de unieke boogvorm en de woningen erboven. Aan de overkant staat de Centrale Bibliotheek, een herkenbaar gebouw door de gele buizen. Daarnaast bevindt zich het Potlood, wederom een voorbeeld van Nieuwe Bouwen. Samen met de kubuswoningen draagt dit gebouw bij aan het excentrieke karakter van Rotterdam.
Toekomst
Rotterdam blijft zich vernieuwen op het gebied van architectuur. Met projecten zoals Luchtpark Hofbogen, een bijna 2 km lang park op daken, de vernieuwde Coolsingel met minder toegang voor auto’s en de aanbouw van nieuwe parken en wijken in Rotterdam. Rotterdam zal op architectonisch gebied altijd een inspirerende, innovatieve en indrukwekkende stad zijn.
- Meer informatie
Dit artikel maakt deel uit van Backbone Magazine 2025. Het magazine is gratis verkrijgbaar in het E-gebouw of het Theil-gebouw. Daarnaast is hier een digitale versie beschikbaar. Backbone is het bedrijfsmagazine van de Erasmus School of Economics. Sinds 2014 verschijnt het eenmaal per jaar. Het magazine belicht succesvolle en interessante alumni, behandelt de nieuwste economische trends en onderzoeken, en brengt verslag uit over nieuws, evenementen en prestaties van studenten en alumni.
