Nieuw onderzoek werpt licht op toekomstige routes voor steden op het gebied van duurzaamheid en klimaatactie

Wat zegt een woord? 'Smart', 'eco' of 'future steden? Wereldwijd zijn er de laatste jaren tal van stadsinitiatieven ontstaan om aan te geven dat ze zich willen inzetten voor duurzame ontwikkeling en wereldwijde maatregelen tegen klimaatverandering. Maar wat is het verschil tussen deze en andere stadslabel? Zijn sommige belangrijker dan andere? En hoe zullen ze zich in de komende 50 jaar ontwikkelen?

Schotse en Nederlandse academici hebben een wereldwijde studie uitgevoerd naar 35 verschillende stadslabels, waaruit is gebleken dat de term 'sustainable' tot vijf jaar geleden de populairste en meest overkoepelende term was in beleid en academisch onderzoek. De term 'smart city' heeft de afgelopen vijf jaar echter een hoge vlucht genomen, nu steden digitale technologieën en big data gebruiken om hun stedelijke gebieden efficiënter met de middelen om te laten gaan. De auteurs adviseren stadsplanners en beleidsmakers om zich bewust te worden van de verbanden tussen deze verschillende labels om de positieve impact van hun beleidsinterventies te maximaliseren. 

De wetenschappers - van de Universiteit van Glasgow en de Technische Universiteit Delft & Erasmus Universiteit Rotterdam in Nederland - hebben een uitgebreide analyse gemaakt van meer dan 11.000 wetenschappelijke artikelen om inzicht te krijgen in hoe stedelijke benaderingen van duurzaamheid zich in de afgelopen 30 jaar hebben ontwikkeld en zich in de komende 50 jaar waarschijnlijk zullen ontwikkelen. Er zijn ongeveer 35 stadskeurmerken geïdentificeerd en gebruikt, waaronder ‘resilient city’, ‘eco city’, ‘liveable city’, ‘regenerative city’ en ‘learning city’. 'Smart city' neemt het leeuwendeel - 46% - in beslag van de totale onderzoeksoutput van de afgelopen 30 jaar.

Verschillende aspecten van duurzaamheid met elkaar in verband brengen

De academische studie - Past, present, future: engagement with sustainable urban development through 35 city labels in the scientific literature 1990-2019 - adviseert steden essentiële verbanden te leggen tussen verschillende aspecten van duurzame ontwikkeling, op basis van een multidimensionale analyse die bijvoorbeeld 'leefbaar' relateert aan 'ecologisch' en 'creatief' aan 'smart' stedelijke ontwikkeling. 

Sterkere verbanden leggen tussen de doelstellingen voor duurzame ontwikkeling

De auteurs van het rapport - dr. Daan Schraven (TU Delft); prof.dr. Simon Joss (University of Glasgow) and prof.dr. Martin de Jong (Erasmus Universiteit Rotterdam) - hierover:

"De bevindingen laten zien dat duurzame stedelijke ontwikkeling verschillende connotaties en implicaties heeft voor verschillende steden en dat deze verschillende aspecten tot uitdrukking komen in de keuze voor verschillende stadslabels. We kunnen dit in beleid gebruiken om sterkere verbanden te leggen tussen duurzame ontwikkelingsdoelstelling 11 over steden en de andere 16 SDG's, om zo te helpen een antwoord te vinden op de bekende uitdaging voor een wisselwerking tussen de verschillende doelstellingen.

We hopen dat ons onderzoek ook ten goede kan komen aan stadsmakers door hen informatie te geven over de beste manier om in de toekomst hun onderzoek, beleid en praktijk te richten op het helpen van steden wereldwijd bij het aanpakken van de klimaatverandering. Ook hopen we, nu we op weg zijn naar de COP26-top van wereldleiders in Glasgow later dit jaar, dat ons onderzoek kan helpen om het gesprek en debat over steden en duurzaamheid te informeren en te ondersteunen."

Steden zijn essentieel in de aanpak van klimaatverandering

De cruciale bijdrage van steden aan het bereiken van klimaatmaatregelen is erkend in de Sustainable Development Goals van de Verenigde Naties. Steden zullen een sleutelrol blijven spelen op de klimaatveranderingsagenda, vooral omdat steden en grootstedelijke gebieden nu verantwoordelijk zijn voor 70% van de wereldwijde koolstofuitstoot en meer dan 60% van het mondiale gebruik van hulpbronnen.

De Schotse en Nederlandse studie, de meest uitgebreide analyse van alle collegiaal getoetste wetenschappelijke literatuur van 1990 tot 2019 die tot nu toe is uitgevoerd, onthult ook inzichten in de evolutie van duurzaam urbanisme. Het heeft een aanzienlijke stijging van de onderzoeksoutput in de laatste drie decennia, met name in de laatste 10 jaar, over duurzaamheid en steden aan het licht gebracht. Dit werk heeft de academici ook in staat gesteld voorspellingen te doen en groeimodellen te gebruiken om waarschijnlijke toekomstige ontwikkelingen in het beleid en de praktijk van duurzame stedenbouw te zien aankomen.

Uit het onderzoek is ook gebleken dat de labels weliswaar verschillende kenmerken hebben, maar dat zij met elkaar verband houden en verbonden zijn via een netwerk van wereldwijde werkzaamheden op het gebied van stedelijke duurzaamheid door steden, metropolen en academisch onderzoek.

Meer informatie

De Sustainable Development Goals (SDGs) werden gelanceerd op de Conferentie van de Verenigde Naties over Duurzame Ontwikkeling in Rio de Janeiro in 2012. Het doel was een reeks universele doelstellingen te formuleren die een antwoord bieden op de dringende ecologische, politieke en economische uitdagingen waarmee onze wereld wordt geconfronteerd. In SDG 11 wordt de cruciale bijdrage van steden aan duurzaamheid internationaal erkend, maar ook de brede aanpak die wordt nagestreefd: "steden inclusief, veilig, veerkrachtig en duurzaam maken".

De Nederlandse deelname aan deze studie was in opdracht van het Erasmus InitiativeDynamics of Inclusive Prosperity (DoIP)en het NWO-NSFC onderzoeksprogramma Inclusive Wise-Waste Cities (IWWC). DoIP en IWWC werken nauw samen met Resilient Delta, een onderzoeks- en onderwijssamenwerkingsverband tussen de Erasmus Universiteit Rotterdam, het Erasmus MC en de Technische Universiteit Delft, dat zijn duurzame stedelijke ontwikkelingsoplossingen en technologieën ontwerpt en integreert in het hart van de Rotterdamse delta.

De Schotse deelname aan dit onderzoek was in opdracht van het Urban Big Data Centre, met subsidie van de Britse Economic and Social Research Council (ESRC).