NWO XS-beurs voor José Nederhand voor onderzoek naar burgerinspraak

De SGW Open Competitie XS heeft als doel veelbelovende ideeën en vernieuwende initiatieven binnen de Sociale en Geesteswetenschappen mogelijk te maken. Nederhand gebruikt de beurs voor haar project The Politics of Participation – Breaking the Legitimacy Paradox in Local Democracy, dat zij samen met prof. dr. Victor Bekkers uitvoert.

Van burgerinspraak naar daadwerkelijke invloed

Steeds meer gemeenten betrekken inwoners actief bij besluitvorming. Daarmee willen zij onder meer bijdragen aan het vertrouwen in de politiek en ervoor zorgen dat inwoners zich beter vertegenwoordigd voelen. Maar wanneer politici uiteindelijk weinig doen met de inbreng van inwoners, kan juist frustratie en wantrouwen ontstaan.

Onderzoek naar burgerparticipatie heeft zich lange tijd vooral gericht op burgers en ambtenaren. Over de rol van lokale politici is nog relatief weinig bekend. Hoe interpreteren en prioriteren zij de inbreng van inwoners? En welke afwegingen maken zij wanneer zij besluiten er wel of niet iets mee te doen?

Nederhand richt zich met haar onderzoek op deze politieke dimensie van burgerparticipatie. Via een systematische literatuurstudie en interviews met Nederlandse lokale politici onderzoekt zij wat politici helpt of juist tegenhoudt om daadwerkelijk op de inbreng van inwoners te reageren. Op basis daarvan ontwikkelt zij een nieuw model dat inzicht geeft in politieke responsiviteit en in de vraag waarom participatie, ondanks decennia van democratische vernieuwing, soms vooral symbolisch blijft.

“Ik ben heel blij dat ik deze NWO XS-beurs heb mogen ontvangen. Met dit project onderzoek ik samen met prof. dr. Victor Bekkers waarom lokale politici soms wél en soms níet reageren op de inbreng van inwoners. Die kennis is hard nodig om participatie echt betekenisvol te maken.”

Een responsievere relatie tussen overheid en burger

Het project sluit aan bij Nederhands bredere onderzoek naar burgerparticipatie en de legitimiteit en responsiviteit van het lokaal bestuur. In haar werk onderzoekt zij waarom burgers zich, ondanks decennia van democratische innovatie en onderzoek, nog steeds ongehoord kunnen voelen. Daarbij kijkt zij onder meer naar hoe botsende politieke, ambtelijke en maatschappelijke logica’s kunnen leiden tot symbolische participatie: inspraak die weinig daadwerkelijke invloed heeft en de relatie tussen overheid en burger juist kan verslechteren.

Dr. José Nederhand is Assistant Professor Bestuurskunde bij het team Governance and Pluralism van Erasmus School of Social and Behavioural Sciences.