Symposium onderzoek naar maatschappelijke ongelijkheid

Hoe haalt de wetenschap haar achterstand in?
Begindatum

donderdag, 7 feb 2019, 13:30

Einddatum

donderdag, 7 feb 2019, 17:00

Kamer
M1-19 (Athene) Let op nieuwe locatie
Gebouw
Van der Goot Building
Locatie
Campus Woudestein
Gesproken taal
English

Voertaal: Engels

Als promovendi/junior-onderzoekers aan de Erasmus School of Social and Behavioural Sciences van de Erasmus Universiteit Rotterdam, onderzoeken wij maatschappelijke ongelijkheid in de samenleving. Het doel van dit type onderzoek is het verschaffen van kennis over hoe we als samenleving ongelijkheid kunnen verkleinen. In het beschrijven van maatschappelijke ongelijkheid spelen tegenstellingen tussen bevolkingsgroepen een grote rol, zoals die tussen laag- en hoogopgeleid, tussen wel of geen migratieachtergrond, tussen religieus en niet-religieus, tussen stedelijk en niet-stedelijk. Ondanks de goede bedoelingen die ten grondslag liggen aan onze onderzoeksprojecten, voelen wij een steeds groter ongemak bij de onderzoeksvragen die wij proberen te beantwoorden.

De onderzoeksvragen in ons type onderzoek gaan uit van relaties tussen groepskenmerken en maatschappelijke ongelijkheid en suggereren dat oplossingen voor ongelijkheid liggen bij gedragsveranderingen in de groepen die het meest te lijden hebben onder ongelijkheid. Anders gezegd: veel onderzoek naar maatschappelijke ongelijkheid wordt onbedoeld gekarakteriseerd door een deficit-perspectief op diversiteit. Deze blik op diversiteit houdt er te weinig rekening mee dat ongelijkheid ontstaat in maatschappelijke structuren: factoren in onze samenleving, zoals discriminatie, spelen een belangrijke rol in het verklaren van relaties tussen groepskenmerken en maatschappelijke ongelijkheid.

Voor het creëren van een eerlijkere samenleving is kennis over de mechanismen die ongelijkheid veroorzaken noodzakelijk. Een deficit-perspectief genereert slechts een beperkte vorm van kennis. We vrezen dat veel van het huidige onderzoek maatschappelijke ongelijkheid in stand houdt door het bevestigen van tegenstellingen en negatieve stereotypering. De trends om onderzoeksresultaten positief te framen en de nadruk te leggen op de veerkracht en inzet van minder geprivilegieerde groepen, zien wij niet als oplossing: dat is de andere kant van dezelfde munt, waarin groepen los van de context worden bestudeerd.

Doel

Met dit symposium hopen wij antwoorden te krijgen op de vraag “hoe dan wel?”. Welke type onderzoeksvragen kan de wetenschap stellen om kennis te verschaffen over het verminderen van maatschappelijke ongelijkheid, zonder het deficit-perspectief op diversiteit in stand te houden?

Geëngageerde wetenschappers uit verschillende disciplines in het sociale domein zijn uitgenodigd om inspiratie, ideeën en richtlijnen te geven aan academici voor het formuleren van een ander type onderzoeksvragen: onderzoeksvragen die wel kennis kunnen genereren over het verminderen van ongelijkheid, maar het deficit-perspectief op diversiteit achter zich laten.

Sprekers

  • Mieke Van Houtte is hoogleraar en hoofd van de onderzoeksgroep CuDOS (Cultural Diversity: Opportunities and Socialisation) in de Vakgroep Sociologie aan de Universiteit Gent (België). Haar onderzoeksinteresses beslaan diverse onderwerpen binnen de onderwijssociologie, specifiek de effecten van structurele en compositorische schoolkenmerken op uiteenlopende uitkomsten bij leerlingen en leerkrachten, met een focus op gelijke kansen. Daarnaast begeleidt ze onderzoek naar seksuele minderheden. Van 2009 tot 2015 was ze de voorzitter van de Vereniging voor Sociologie. Sinds 2017 is ze de coördinator van het onderzoeksnetwerk Sociology of Education van de European Sociological Association. Sinds 2015 is ze lid van de Koninklijke Vlaamse Academie van België voor Wetenschappen en Kunsten, klasse van de menswetenschappen.

  • Kutlay Yağmur is hoogleraar Taal, Identiteit en Onderwijs aan de Universiteit Tilburg. Zijn publicaties beslaan allerlei thema’s binnen de sociolinguïstiek, zoals tweetaligheid, taalbeleid, taalgebruik, taalonderwijs, thuistaalbeleid, taalbehoud, meertaligheid, acculturatie, onderzoeksmethoden en toetsing en evaluatie. Specifiek richt hij zich op onderwerpen m.b.t. Turkse immigratie. Hij neemt deel aan redactieraden van diverse internationale wetenschappelijke tijdschriften, zoals Language Culture and Curriculum Journal, International Journal of the Sociology of Language  en Linguistic Minorities in Europe. Verder is Yağmur lid van het Veni-panel van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek waar hij onderzoeksvoorstellen beoordeelt. Hij geeft onderwijs over taalverwerving- en socialisatie, (interculturele) communicatie en onderzoeksmethoden.

  • Willem Schinkel over demonstraties en De Nieuwe Universiteit

    Willem Schinkel is hoogleraar Sociale Theorie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam en lid van de Jonge Akademie van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen. Zijn publicaties beslaan een breed scala aan onderwerpen, waaronder sociale theorie, sociale filosofie en kunstsociologie. Hij was verbonden als gastonderzoeker aan verschillende universiteiten, waaronder het Institute for Public Knowledge van de NYU (New York, USA) en de Humboldt University (Berlijn). Zijn laatste onderzoeksproject was het ERC-project ‘Monitoring Modernity’ gericht op drie belangrijke hedendaagse thema’s: migratie, economische crisis en klimaatverandering. Zijn laatste boek, Imagined Societies. A Critique of Immigrant Integration in Western Europe verscheen in 2017 (Cambridge University Press).

  • Aminata Cairo is lector Inclusief Onderwijs bij de Haagse Hogeschool. Ze is geboren en getogen in Nederland maar volgde haar opleiding in de Verenigde Staten. Ze behaalde bachelorsdiploma’s in lichamelijke opvoeding en psychologie, masters in de psychologie en klinische psychologie en een master en doctorgraad in medische antropologie. Haar academisch werk richt zich op maatschappelijke betrokkenheid en de stemmen van gemarginaliseerde groepen in de samenleving. Cairo heeft gewerkt als universitair docent bij de Southern Illinois Universiteit in Edwardsville en beleidsdeskundige op het gebied van diversiteit en inclusie bij de Universiteit Leiden.

  • Dagvoorzitter: Sabine Severiens is hoogleraar Onderwijswetenschappen aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. Het grote thema in haar academisch werk is diversiteit en onderwijsongelijkheid, vanuit het perspectief van motivatie, integratie en de leeromgeving. In haar huidige werk richt zij zich vooral op onderwijs in klassen met leerlingen van diverse achtergronden en het versterken van de professionele capaciteit van docenten binnen dit thema. Severiens is betrokken bij Sirius, een project gefinancierd door de EU. Sirius beoogt een Europees netwerk te creëren gericht op onderwijs aan kinderen met een migratieachtergrond. Daarnaast coördineert ze de Kenniswerkplaats Rotterdams Talent, een samenwerkingsplatform van diverse Rotterdamse kennisinstituten, de gemeente en schoolorganisaties.

Voor wie?

Het symposium is bedoeld voor onderzoekers en studenten die zich richten op maatschappelijke ongelijkheid en die willen nadenken over een andere insteek van het onderzoek.

Programma

De vier sprekers geven elk hun eigen visie en beantwoorden vragen uit de zaal. De middag wordt afgesloten met een panelgesprek tussen de vier sprekers, onder leiding van Sabine Severiens.

Initiatief en organisatie

Het symposium is een initiatief van promovendi en junior-onderzoekers van het Departement of Psychology, Education & Child Studies (DPECS),  Sabrina Alhanachi, Aike Broens, Eke Krijnen, Işıl Sincer en Loïs Schenk

Dagvoorzitter: Sabine Severiens, hoogleraar Onderwijswetenschappen bij EUR

Meer informatie

Marjolein Kooistra, mediarelaties ESSB, 010 408 2135, kooistra@essb.eur.nl