Intimidatie op de universiteit onder de loep

Actor Society performing a play portraying stories of academic harassment.

Op 11 februari voerde de Actor Society, op uitnodiging van de Chief Diversity Officer, een toneelstuk op waarin verhalen over intimidatie op universiteiten werden verteld.

Na afloop deelden directeur van Human Resources Lieke Skidmore-Vencken, senior jurist Fadjar Schouten-Korwa en vertrouwenspersoon Martin Blok hun ervaringen en kennis die ze binnen hun functie en Erasmus Universiteit Rotterdam (EUR) hebben opgedaan. Prof. Frank van der Duijn Schouten, decaan van Erasmus School of Economics, was moderator en bevroeg de panelleden en het publiek over hun rol als leidinggevenden.

Panelleden academic harassment at universities

Subtiele machtsverhoudingen

Rector magnificus prof. Rutger Engels benadrukte dat er binnen universiteiten complexe en subtiele machtsverhoudingen bestaan. “Met name jonge onderzoekers zijn kwetsbaar. Ze voelen zich al snel gedwongen in te stemmen met een medeauteur voor een artikel dat ze hebben geschreven of om extra activiteiten voor hun begeleider(s) uit te voeren”, zei hij. Engels: “Het is belangrijk dat we deze problemen aanpakken en erover praten.”

Postermeisje

Het toneelstuk bracht de subtiele overgang naar grensoverschrijdend gedrag in beeld. De promotor in het toneelstuk noemde zijn promovendus 'postermeisje' en omwille van haar carrière gaf hij haar kledingadvies (“Draag iets vrouwelijkers”). Ook werd de invloed van machtsverschillen en onderlinge afhankelijkheid belicht. Wanneer de studente tegen hem in opstand kwam, gaf de promotor haar een negatieve beoordeling tijdens functioneringsgesprekken. Toen de promovendus een klacht indiende, waren reputatieverlies voor de universiteit en de sterke positie van de promotor redenen om de klacht niet verder te onderzoeken.

Ook op onze universiteit

Moderator Frank van der Duijn Schouten vertelde dat mensen vaak niet geloven dat dit soort dingen op hun eigen universiteit gebeuren. Vertrouwenspersoon Martin Blok gaf aan dat het tegendeel waar is: het toneelstuk staat niet ver van de realiteit en veel van de elementen komen zowel op onze als op andere universiteiten wel degelijk voor.

Spreek je uit

Fadjar-Schouten-Korwa legde uit dat een klacht over ongepast gedrag voorzichtig moet worden afgehandeld. Vanuit zuiver juridisch oogpunt eisen de regels in de procedure bewijsmateriaal, wat een drempel kan zijn om een melding te doen. De bewijslast is echter minder strikt dan in een strafprocedure. Indien wangedrag niet bewezen kan worden, kan het gedrag in sommige gevallen als plichtsverzuim worden aangemerkt en kan de decaan disciplinaire maatregelen opleggen. Bovendien spelen collega's een belangrijke rol bij het aanpakken van ongepast gedrag. Lieke Skidmore-Vencken benadrukte dat we moeten werken aan een cultuur waarin alle collega's hun zorgen kunnen uitspreken en het gedrag van anderen kunnen corrigeren. Het publiek was het hiermee eens.

Ondersteunen van mensen met een leiderschapsfunctie

Om intimidatie binnen de academische wereld aan te pakken, moeten we mensen met een leiderschapsfunctie ondersteunen. Managers moeten leren hoe ze deze problemen kunnen herkennen en ermee om moeten gaan. Volgens de HR-directeur is het belangrijk dat een manager regelmatig de aandacht op dit onderwerp vestigt. Als team ben je gezamenlijk verantwoordelijk voor het creëren van een veilige werkomgeving. Ook zijn er protocollen en structurele aanpassingen nodig. Een van de veranderingen die de universiteit heeft doorgevoerd, is de aanstelling van een ombudspersoon die klachten op een onpartijdige manier afhandelt.

Meer informatie

Heb je te maken gehad met ongepast gedrag? Je kunt contact opnemen met de vertrouwenspersoon. Je verhaal wordt altijd vertrouwelijk behandeld. De vertrouwenspersoon geeft waar mogelijk advies over een structurele oplossing. E-mail: blok@iss.nl

Zie de handvatten voor informatie over omgaan met ongewenst gedrag.