De Geesteswetenschappen spelen een cruciale rol in het tot stand brengen van positieve sociale en wetenschappelijke impact. Ons onderzoek produceert brede kennis en inzichten in wat het betekent om mens te zijn, en biedt daarmee richting en inhoud voor duurzame oplossingen voor complexe maatschappelijke uitdagingen. Ons onderwijs verspreidt deze kennis, stimuleert kritisch denken en levert een essentiële bijdrage aan een democratische en open samenleving.
Het Sectorplan Sociale Wetenschappen en Geesteswetenschappen (SSH) biedt een belangrijke impuls voor de vernieuwing en verdieping van onderwijs en onderzoek binnen de Nederlandse Geesteswetenschappen. In deze tijden van transitie zoeken de Geesteswetenschappen steeds vaker samenwerking buiten hun eigen domein over de grenzen van universiteiten en disciplines heen. Binnen deze context houden de Erasmus School of History, Culture and Communication (ESHCC) en de Erasmus School of Philosophy (ESPhil) zich bezig met kritische reflectie en doelgericht onderzoek naar het begrijpen en aanpakken van complexe maatschappelijke vraagstukken.
Twee Interdisciplinaire Thema's
Het sectorplan Geesteswetenschappen Traditie in Transitie legt de nadruk op het versterken van de verbinding tussen onderzoek en samenleving door gerichte investeringen in twee interdisciplinaire thema's: Humane Kunstmatige Intelligentie en Cultureel Erfgoed & Identiteit.
Humane Kunstmatige Intelligentie richt zich op vraag hoe het menselijk welzijn te waarborgen, bevorderen en te ondersteunen in nieuw ontworpen systemen. Van belang hierbij is ook om rekening te houden (en verantwoordelijk om te gaan) met onbedoelde gevolgen. Cultureel Erfgoed en Identiteit behandelt kernvragen van de samenleving door processen van verandering en mediatisering te onderzoeken, evenals door te verkennen hoe kennis van het verleden zinvol kan worden toegepast in de hedendaagse maatschappij.
De financiële impuls die het sectorplan biedt, is door ESHCC en ESPhil gebruikt om interdisciplinaire samenwerking te versterken en de werkdruk te verminderen. ESHCC en ESPhil zijn betrokken bij twee van de thema's uit het sectorplan Geesteswetenschappen:
Nieuwe Aanstellingen en Investeringen in Infrastructuur & Samenwerking
Het sectorplan heeft het mogelijk gemaakt om universitair docenten (UDs) en postdocs aan te stellen binnen de thema's Cultureel Erfgoed en Humane AI. Dit heeft de kwaliteit van het academisch personeel binnen ESHCC en ESPhil verhoogd. Daarnaast is het academisch personeel bij ESHCC uitgebreid door de promotie van vijf UDs naar sectorplan UHDs en de benoeming van twee UHDs als sectorplan hoogleraren. Dit heeft niet alleen het academisch personeel versterkt, maar ook thematische expertise stevig verankerd. Verder zijn er inspanningen geleverd om de onderzoeksinfrastructuur en samenwerking te versterken: met de infrastructuurfondsen heeft ESHCC partnerlidmaatschap bereikt van ODISSEI en CLARIAH.
ESPhil heeft haar samenwerkingen met nationale en internationale onderzoeksgroepen binnen beide thema's versterkt. ESPhil richtte zich op het verdiepen van onderzoek naar de historische wortels van filosofische thema's en hun herontdekking in de context van de Verlichting. Verschillende onderzoeksgroepen zijn inhoudelijk verbonden via gezamenlijke promotieprojecten, zoals die over AI en Kant, en over vergelijkende logica. Het samenwerkingsplatform Critical Times werd mede opgericht door Christopher Brunner in samenwerking met het Cluster of Excellence Matters of Activity aan de Humboldt Universiteit in Berlijn. Laura Garcia Portela publiceerde het boek Rectifying Climate Injustice: Reparations for Loss and Damage (2024) en droeg ook bij aan de ontwikkeling van het beleid van Erasmus Universiteit Rotterdam met betrekking tot samenwerking met fossiele brandstofbedrijven.
Onderwijs
Binnen ESHCC zijn de thema's uit het sectorplan expliciet geïntegreerd in het reguliere onderwijsaanbod. Op zowel bachelor- als masterniveau sluit de inhoud van de programma's aan bij actuele thema's rondom cultureel erfgoed en identiteit, populaire cultuur, media en de creatieve sector, en verantwoordelijke organisaties in de digitale samenleving.
De impact van het sectorplan is ook zichtbaar binnen het filosofiecurriculum. In het herziene bachelorprogramma van ESPhil zijn twee nieuwe vakken ontwikkeld in samenwerking met leden van de Making of Modernity-groep, gericht op het versterken van het historische perspectief binnen de filosofie. Op masterniveau heeft filosofie in de geschiedenis voor het eerst een prominente plaats gekregen in een volledig cursusblok binnen het Philosophy Now programme. Dit onderdeel verbindt de oude en vroegmoderne filosofie met hedendaagse vraagstukken en biedt studenten een dieper begrip van de oorsprong en ontwikkeling van kernconcepten, waardoor de thematische reikwijdte en academische samenhang van het programma worden uitgebreid.
Binnen ESPhil zijn verschillende innovaties doorgevoerd om hedendaagse maatschappelijke en technologische vraagstukken te integreren in het curriculum. Verschillende vakken (Philosophy of Art, Media and Technology, Media Aesthetics en Ecophilosophy) zijn herzien om thema's zoals kolonialisme, sociale rechtvaardigheid, diversiteit en inclusie te verbinden met filosofieën van media en technologie.
Download de SSH Sectorplannen
ESHCC Research Office
- E-mailadres
- researchoffice@eshcc.eur.nl
Voor algemene vragen kunt u contact opnemen met het ESHCC Research Office.