Open leermiddelen (in het Engels Open educational resources, afgekort als OER) helpen docenten aan de Erasmus Universiteit Rotterdam (EUR) om lesmateriaal te delen, te hergebruiken en te verbeteren. Door onderwijsmateriaal openbaar beschikbaar te stellen, vergroot je de zichtbaarheid, toegankelijkheid en impact van je onderwijs, zowel binnen de universiteit als daarbuiten.
De Universiteitsbibliotheek ondersteunt docenten bij het gebruiken, maken en delen van OER. Of je nu je eigen leermiddelen publiceert om te delen, een open leerboek samenstelt of op zoek bent naar bestaand lesmateriaal: OER kan je helpen effectiever samen te werken en de leerervaring van je studenten te verrijken.
Voor docenten bevordert OER het delen van kennis, vermindert het dubbel werk en stimuleert het de samenwerking bij het ontwikkelen van hoogwaardig lesmateriaal. Voor studenten verbetert OER de toegang tot leermiddelen, ondersteunt het flexibele leertrajecten en draagt het bij aan academisch succes.
Wat zijn open leermiddelen?
Open leermiddelen zijn les- en leermaterialen die iedereen onder een open licentie kan gebruiken, aanpassen en delen. OER kunnen bestaan uit studieboeken, presentaties, audio- en videoclips, opdrachten, quizzen en veel andere materialen.
Welke voordelen bieden open leermiddelen?
OER bieden duidelijke voordelen voor docenten, zoals het delen van kennis en het besparen van tijd en middelen door samenwerking aan kwalitatief hoogwaardig lesmateriaal. Voor studenten bieden OER mogelijkheden voor flexibiliteit en personalisatie van het onderwijs, wat de studie-ervaring, het academisch succes en het algehele welzijn ten goede komt.
Wil je weten wat anderen binnen de EUR met open leermiddelen doen? Ontdek meer goede praktijkvoorbeelden van docenten en promovendi.
Wat kan je bereiken met OER?
OER kan je helpen om:
- Kwalitatief goed lesmateriaal te delen en te hergebruiken met collega’s en de bredere academische gemeenschap.
- Samen te werken aan vragenbanken, opdrachten en leeractiviteiten die je in de loop van de tijd kunt aanpassen.
- Studenten flexibeler en persoonlijker lesmateriaal aan te bieden dat aansluit bij verschillende leerbehoeften.
- De impact van onderwijsmateriaal vergroten, zodat het verder reikt dan één cursus of instelling.
Hoe ondersteunt de Universiteitsbibliotheek je?
Ontdek wat je als docent met OER kunt bereiken en hoe de bibliotheek je daarbij ondersteunt (7:09).
Hoe kan je OER in je cursus gebruiken?
Enkele voorbeelden van hoe je OER in je onderwijs integreert:
Cursusmateriaal gebruiken om via Wikiwijs een open leerboek te maken, dat je op elk moment eenvoudig en kosteloos kunt bijwerken.
Bestaande presentaties over je lesonderwerp(en) gebruiken en deze aanpassen aan jouw behoeften en die van je studenten.
Studenten bestaande open videomaterialen laten bekijken als introductie op je cursus of les.
Studenten verwijzen naar interactieve, open online tools die mogelijkheden bieden voor blended learning en het toepassen van de leerstof in de praktijk.
Studenten aanmoedigen om zelf op zoek te gaan naar OER. Zo ontwikkelen ze vaardigheden op het gebied van informatievaardigheden en kritisch denken en leren ze meer verantwoordelijkheid te nemen voor hun eigen leerproces.
Hoe publiceer je je lesmateriaal?
Wil je je eigen lesmateriaal openbaar beschikbaar stellen? Via SURF Edusources, het OER-platform voor Nederlandse onderwijsinstellingen, kun je je materiaal doorzoekbaar en vindbaar maken, zodat het beschikbaar is voor de onderwijsgemeenschap en voor studenten. Upload je materiaal eenvoudig via SURFSharekit.
SURFSharekit biedt verschillende vormen van ondersteuning, waaronder een Nederlandstalige en Engelstalige handleiding via de User Knowledge database en ondersteuning via de SURF service desk.
Open leerboeken
Wil je een open leerboek maken en publiceren? Met open leerboeken krijgen studenten direct en eenvoudig toegang tot de voorgeschreven lesstof:
Wikiwijs is het door de EUR aanbevolen en ondersteunde digitale auteursplatform voor het maken van open leerboeken.
De bibliotheek biedt stapsgewijze begeleiding (Engelstalig) bij het gebruik van Wikiwijs, bijvoorbeeld bij het plannen van je boek, het kiezen van licenties en bronvermelding en het eenvoudig publiceren van je leerboek, zodat het kan worden gedeeld en hergebruikt.
Of ga meteen aan de slag met het maken van je boek! Je boek wordt dan doorzoekbaar via Wikiwijs en kan eenvoudig worden geüpload naar SURFSharekit, zodat het via SURF Edusources beschikbaar kan worden gesteld.
Welke licentie heb je nodig?
OER zijn bedoeld om door iedereen vrij te worden bewaard, hergebruikt, aangepast, gecombineerd en opnieuw te worden verspreid. Daarom moeten ze voorzien zijn van een open licentie die hiervoor toestemming geeft. De meest gangbare manier om deze toestemming te verlenen is met een Creative Commons (CC)-licentie.
Heb je vragen over het licentiëren van je materiaal voor open gebruik? Bekijk dan deze korte handleiding van Creative Commons. Heb je daarna nog vragen? Het Auteursrechten Informatiepunt van de bibliotheek kan je verder helpen.
Open leermiddelen vinden
Naast het delen van je eigen materiaal, raden we je aan om ook gebruik te maken van materiaal dat al door andere docenten wordt gedeeld. Hieronder vind je een lijst met veelgebruikte en aanbevolen OER-bronnen. Hier kun je bestaande OER van hoge kwaliteit vinden om in je cursussen te gebruiken.
- SURF Edusources - Het OER-platform voor het Nederlandse onderwijs, met collecties van een groeiend aantal Nederlandse instellingen, waaronder de EUR.
- EUR MOOC’s on Coursera - EUR biedt via Coursera meer dan 50 massive open online courses (MOOC's) aan over uiteenlopende onderwerpen, zoals innovatiemanagement, de Duurzame Ontwikkelingsdoelen van de VN, filosofie en meer.
- Mason OER Metafinder - Deze algemene OER repository doorzoekt gelijktijdig meerdere OER repositories in realtime
- Merlot - Biedt toegang tot zorgvuldig samengestelde online leer- en ondersteuningsmaterialen en -tools voor het creëren van content
- OASIS - Dit platform voert een geïntegreerde open-source zoekopdracht uit in 97 OER-bronnen.
- OER Commons - Openbare digitale OER-bibliotheek.
- The Open Economics Guide - Centrale plek voor onderzoekers m.b.t. Open Science op het gebied van economie en bedrijfskunde.
- OpenStax College - Gratis leerboeken en lesmaterialen
- Open Textbook Library - Open leerboekenrepository, ontwikkeld door The Open Education Network, gevestigd in het Center for Open Education van de University of Minnesota
- Information skills modules – deze guides zijn vrij toegankelijk lesmateriaal met korte e-modules. Ze helpen om wetenschappelijke informatie en data efficiënt te zoeken, vinden en beheren. Studenten kunnen de e-modules afzonderlijk volgen. Elke module bestaat uit tekst, oefeningen en video’s.
- Wikimedia Commons - Bevat miljoenen gratis te gebruiken mediabestanden.
OER: een nationale prioriteit
Open onderwijsmiddelen zijn niet alleen belangrijk aan de Erasmus Universiteit Rotterdam, maar ook op nationaal niveau. Met steun van het Nederlandse Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap zetten toonaangevende Nederlandse instellingen voor hoger onderwijs OER in om de kwaliteit en impact van hun onderwijsprogramma’s te vergroten.
Door bij te dragen aan OER versterkt de universiteit de zichtbaarheid en toegankelijkheid van haar onderwijs en deelt zij haar expertise met andere instellingen in Nederland.
Erasmus Library OER Team
Universiteitsbibliotheek
- E-mailadres
- gina.kim@eur.nl
Neem contact op met het OER-team van de bibliotheek voor advies over het vinden, maken, publiceren en licentiëren van OER.
