Vrouwen in de economie

Professor Bas Jacobs, President of the Royal Netherlands Economics Association

De economie heeft al veel te lang een schandelijke reputatie als het gaat om de rol van "vrouwen in de economie". Vrouwelijke medewerkers en vrouwelijke professoren waren en zijn nog steeds sterk ondervertegenwoordigd, zelfs als we rekening houden met hun lagere inschrijvingspercentages voor BA-, MA- en PhD-programma's. De economische wetenschap heeft een veel te schandelijke reputatie als het gaat om de rol van vrouwen in de economie.

Dit artikel van Bas Jacobs is eerder gepubliceerd in het novembernummer van ESB, gewijd aan vrouwen in de economie en is hier met toestemming herdrukt. Deze editie werd ondersteund door de Erasmus School of Economics en kan hier worden gedownload.

Een zeer competitieve academische cultuur kan vrouwen ervan hebben weerhouden om het beroep te gaan uitoefenen. Economen zijn het er over het algemeen over eens dat concurrentie een goede zaak is en noodzakelijk om de academische vooruitgang te bevorderen. Bovendien stelt extreme specialisatie onderzoekers in staat om hun comparatieve voordelen te benutten. Economen zijn er trots op dat ze in de beste economische tijdschriften publiceren. En goede publicaties zijn de 'sleutelvaluta' in het maken van een academische carrière. Maar als de concurrentie te veel van het goede is, kunnen vrouwelijke wetenschappers worden afgeschrikt.

Vrouwelijke economen kunnen ook meer problemen ondervinden bij het maken van hun academische carrière. Economen zijn wellicht eerder geneigd om ideeën over discriminatie van vrouwelijke docenten en onderzoekers af te wijzen. Hun natuurlijke reactie is dat ze dit duidelijk inefficiënt vinden en onverenigbaar met de concurrentiekrachten die discriminerende praktijken uit de academische wereld zouden kunnen verdrijven (Friedman, 1962). Als er echter wel sprake is van discriminatie, maar deze wordt verwaarloosd, zal de academische arbeidsmarkt falen, zal de academische loopbaan van vrouwen worden geschaad en hun menselijk potentieel worden verspild.


Toch veranderen de tijden ten goede. We kennen nu allemaal rolmodellen met stellaire academische dossiers, zoals Susan Athey, Marianne Bertrand, Anne Case, Janet Currie, Asli Demirgüç-Kunt, Esther Duflo, Amy Finkelstein en Carmen Reinhart. Ik durf te voorspellen dat sommige van hen in de toekomst een Nobelprijs zullen winnen.

Veel economische afdelingen zijn zich terdege bewust van de ondervertegenwoordiging van vrouwen onder hun personeel. In de afgelopen jaren is het aantal vrouwelijke assistent- en universitaire professoren dat in dienst wordt genomen gestegen. Na verloop van tijd zullen zij worden gepromoveerd tot hoogleraar en zullen de genderkloven geleidelijk worden verkleind.

In Nederland zijn steeds meer vrouwelijke economen aanwezig in het economisch beleid en in de publieke ruimte. Denk aan Barbara Baarsma, Marieke Blom, Laura van Geest, Sandra Phlippen, Mirjam van Praag, Esther-Mirjam Sent, Sheila Sitalsing, Marike Stellinga, om er maar een paar te noemen.

Deze maand nog is Gita Gopinath, een uitstekende hoogleraar internationale economie van Harvard, benoemd tot eerste vrouwelijke hoofdeconoom van het IMF. Ze sluit zich aan bij Pinelopi Koujianou Goldberg, hoofdeconoom van de Wereldbank en Laurence Boone, hoofdeconoom van de OESO.

Er is nog een lange weg te gaan, maar ik denk dat de toekomst van vrouwen in de economie er rooskleuriger uitziet dan haar tamelijk donkere verleden. Dit speciale nummer bevat veel suggesties om hun positie te verbeteren en is een boeiend leesvoer.

Referentie
Friedman, M. (1962) Kapitalisme en vrijheid. Chicago: Universiteit van Chicago Press, hoofdstuk 7.

Meer informatie

Dit artikel is eerder gepubliceerd in het novembernummer van ESB, gewijd aan vrouwen in de economie en is hier met toestemming herdrukt. Deze editie werd ondersteund door de Erasmus School of Economics en kan hier worden gedownload.