Auteursrecht voor Docenten

Docenten maken gebruik van voorgeschreven of verplichte literatuur, tijdschriftartikelen, hoofdstukken uit boeken, datasets, foto’s, video’s, afbeeldingen, of andere materialen om studenten de vaardigheden bij te brengen welke zij nodig zullen hebben als werknemer of werkgever. Hierbij maken docenten gebruik van zowel eigen werk als het werk van anderen.

Het auteursrecht geeft aan binnen welk kader docenten het werk van anderen mogen gebruiken. Belangrijk zijn hierbij artikel 12 lid 5 (klassikaal gebruiksrecht), artikel 15a (citaatrecht), en artikel 16 (onderwijsexceptie) van de auteurswet.

Het klassikaal gebruiksrecht betreft het recht om een voordracht, op- of uitvoering, of voorstelling in een klassikale omgeving te tonen of ten gehore te brengen. Per 7 juni 2021 is een amendement van de auteurswet in werking getreden, waardoor het klassikaal gebruiksrecht ook geldt voor de digitale leeromgeving.
Belangrijk is dat deze voordracht, op- of uitvoering, of voorstelling, niet mag worden opgenomen en verder verspreid.

Het citaatrecht betreft het recht om uit werken te citeren ter ondersteuning in onderwijsmateriaal. Dit citaatrecht omvat zowel tekst, afbeeldingen, en fragmenten van video of audio.

De onderwijsexceptie betreft het recht om, tegen een vergoeding, werken te verveelvoudigen ter toelichting van het onderwijs. Deze vergoeding staat aan de basis van de Easy Access-regeling tussen de gezamenlijke Nederlandse universiteiten en de Stichting UvO.

Hieronder vind je een aantal regelmatig gestelde vragen van docenten over auteursrecht. Staat je vraag er niet tussen, neem dan contact op met het Auteursrechten Informatiepunt via copyright@eur.nl

Met de Easy Access-regeling wordt het hergebruik van auteursrechtelijk beschermd materiaal binnen het onderwijs vereenvoudigd. In deze afkoopregeling zijn door de VSNU, namens de Nederlandse universiteiten en Stichting UvO (Uitgeversorganisatie voor Onderwijslicenties) afspraken gemaakt over het opnemen van publicaties in onderwijsmateriaal. Dit maakt dat het hergebruik van auteursrechtelijk beschermd materiaal binnen het onderwijs is vereenvoudigd. De Easy Access-regeling loopt tot en met het jaar 2020. Tot een nieuwe regeling is overeengekomen geldt de oude regeling.

Op de website van Stichting UvO staat meer informatie over de Easy Access-regeling. Op deze website kunt u ook de FAQ’s en de overeenkomst zelf bekijken.

De Easy Access-regeling geldt voor:

  • Gedrukte readers;
  • Digitale readers (één bestand waarin twee of meer artikelen zijn opgenomen);
  • Losse overnames aangeboden in een elektronische leeromgeving (ELO) zoals Canvas.

De basisregel van de Easy Access-regeling maakt dat u als docent kosteloos en zonder het vragen van toestemming, publicaties kunt overnemen in uw onderwijsmateriaal. Deze regel is als volgt: het is toegestaan om maximaal 50 pagina’s uit een werk over te nemen met een maximum van 25% van het werk. 

Het citaatrecht staat toe dat u een afbeelding, stuk tekst of een deel van een audio(visueel) werk zonder toestemming van de rechthebbende mag overnemen ten behoeve van niet-commerciële doeleinden, mits aan de volgende wettelijke voorwaarden wordt voldaan:

  1. Het werk waaruit geciteerd wordt is rechtmatig openbaar gemaakt.
  2. Het citaat dient ter ondersteuning van de inhoud van uw werk en dus niet ter versiering of om uw werk op te leuken.
  3. U mag niet meer overnemen dan strikt noodzakelijk is. Afbeeldingen mogen uiteraard wel in hun geheel worden geciteerd.
  4. Het is niet toegestaan om wijzigingen aan te brengen in het citaat.
  5. Er moet een duidelijke bronvermelding zijn.

Het is toegestaan om zonder toestemming een audio(visueel) werk deels of compleet te vertonen of ten gehore brengen in het kader van onderwijs zonder winstoogmerk. Het afspelen moet bovendien plaatsvinden op de campus zelf en het moet een educatief doel hebben. Het is echter niet toegestaan om een kopie van hetzelfde werk op de elektronische leeromgeving te plaatsen zonder toestemming van de rechthebbende.

Wettelijk gezien is de werkgever de rechthebbende van het auteursrecht op werken die in dienstverband zijn gemaakt. De EUR is dus rechthebbende van het onderwijsmateriaal dat u als werknemer van de universiteit heeft gemaakt.

Er zijn verschillende online bronnen beschikbaar die auteursrechtenvrij materiaal bevatten. Controleer wel altijd voor de zekerheid de toepasselijke voorwaarden. Enkele veelgebruikte bronnen zijn:

  • Wikimedia Commons – een database met meer dan 45 miljoen vrij beschikbare mediabestanden, zoals video’s, geluidsfragmenten en afbeeldingen.
  • Pixabay – een website met meer dan een miljoen vrij beschikbare foto’s, illustraties, grafische afbeeldingen en video’s in hoge resolutie.
  • Creative Commons search – een website die specifiek gericht is op het zoeken naar materiaal dat een Creative Commons-licentie bevat.
  • Europeana Collections – een digitaal platform, deels gefinancierd door de EU, voor het delen van cultureel erfgoed. De collectie biedt toegang tot meer dan 50 miljoen gedigitaliseerde items.
  • Metropolitan Museum of Art – The Met heeft sinds begin 2017 een groot aantal public domain werken ‘open access’ beschikbaar gesteld op de website.
  • The British Library – via Flickr heeft dit museum meer dan een miljoen afbeeldingen gepubliceerd die vrij gebruikt mogen worden.

Vergelijk @count opleiding

  • @title

    • Tijdsduur: @duration
Vergelijk opleidingen