Besluitvorming genetisch gemodificeerde gewassen in impasse door gebrek aan politieke daadkracht

Het gebrek aan politieke besluitvorming is een onderschatte factor in de discussie over genetisch gemodificeerde gewassen. Betrokkenen blijven zich verschuilen achter een gebrek aan wetenschappelijke en maatschappelijke consensus. Ook wordt onduidelijke regelgeving strategisch gebruikt om de besluitvorming te frustreren. Dat concludeert dr. Ruth Mampuys in haar proefschrift, dat zij op 28 januari jl. met succes verdedigde aan Erasmus School of Law. Mampuys stelt dat de discussie lang genoeg heeft geduurd en dat de politiek meer daadkracht moet tonen.

Het uitblijven van enig politiek besluit met betrekking tot de teelt van genetisch gemodificeerde organismen (gmo’s) drukt zwaar op de discussie over deze manier van gewassenteelt. Doordat er op maatschappelijk en academisch niveau geen overeenstemming is, blijven de politieke verantwoordelijken in de Europese Unie zich onthouden van stemming of op andere manieren besluitvorming verhinderen.

Volgens Mampuys hoeft de besluitvormingsprocedure niet zo lang te duren. Bij het ontwikkelen van het coronavaccin, dat ook gebaseerd is op gmo’s, heeft de Europese Unie het proces ook weten te versnellen en de regelgeving voor milieuveiligheid werd ook snel versoepeld. De discussie over genetisch gemodificeerde gewassen duurt echter al tientallen jaren, zonder progressie.

De werkelijke politieke discussie over dit onderwerp wordt omzeild, doordat de Europese Commissie om strategische redenen geen positie wil innemen. Als deze vorm van gmo’s namelijk negatief uitpakt, zal zij daar mede voor aansprakelijk worden gesteld. De huidige besluitvorming is enkel gericht op veiligheid en biedt geen ruimte voor een inhoudelijk debat over de kwestie, aldus Mampuys: “Omdat alleen veiligheidsargumenten als legitiem worden beschouwd, loopt de discussie hierover systematisch uit de hand, waarbij men het niet eens kan worden over de risico's.”

In haar proefschrift analyseert Mampuys verschillende strategieën om toch tot een vruchtbaar debat en politieke besluitvorming over dit onderwerp te kunnen komen, zoals via uitgebreider wetenschappelijk onderzoek, het stimuleren van maatschappelijke consensus en betere regelgeving met betrekking tot de besluitvorming over gmo’s. In haar onderzoek combineerde Mampuys verschillende vakgebieden, waaronder sociologie, politieke wetenschappen en rechtsfilosofie.

Meer informatie

Lees hier het artikel van Nieuwe Oogst over het proefschrift.

Lees hier het hele proefschrift van Ruth Mampuys: The Deadlock in European GM Crop Authorisations as a Wicked Problem by Design: A need for Repoliticisation of the Decision-making Process.

Mampuys, die als wetenschappelijk medewerker verbonden is aan de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid, schreef haar proefschrift onder begeleiding van de promotores Wibren van der Burg en Lonneke Poort van de sectie Sociology, Theory and Methodology van Erasmus School of Law, en Frans Brom van de Universiteit Utrecht.