“We streven naar een inclusieve cultuur op alle faculteiten en in alle bachelor- en masterprogramma’s”

De Erasmus Universiteit Rotterdam heeft meer geïnvesteerd in diversiteit en inclusie dan alle andere Nederlandse universiteiten. Via de ‘faculty diversity officers’ en via het Diversity & Inclusion Office lopen verschillende projecten. Dr. Kate Kirk is projectleider studenten en onderwijs. Ze zegt: “Voor een beter begrip van diversiteit en inclusie is het belangrijk dat we met elkaar praten. Mensen denken soms: oh, dat gaat niet over mij. Maar we zijn allemaal verschillend, dus een meer inclusieve organisatie is voor iederéén voordelig.”

Als antropoloog onderzocht dr. Kate Kirk migratie- en integratievraagstukken in Nederland. Voordat ze voor de Erasmus Universiteit Rotterdam kwam werken vorig jaar, was ze universitair docent aan de Universiteit van Leiden. “Ik heb onderzoek gedaan naar migratie en diversiteit, ik heb hierover gedoceerd op verschillende universiteiten, maar de organisaties zelf waren niet per se divers of inclusief. Juist door deze discrepantie kwam ik uit bij deze baan. De Erasmus Universiteit heeft in vergelijking met andere universiteiten een relatief groot Diversity & Inclusion Office, er is veel geld in geïnvesteerd, dat zegt al hoe belangrijk het thema hier is.”

Wellicht hebben we ook de meest diverse studentenpopulatie?

“De studentenpopulatie is ook divers, ja. Maar dan nog: als je kijkt naar de stad, is de studentenpopulatie nog steeds wel wit vergeleken bij de diversiteit in deze stad, daar willen we aan werken. Daarnaast zijn er andere vormen van diversiteit die niet altijd zichtbaar hoeven te zijn, zoals seksuele geaardheid. Of bepaalde handicaps.”

Wat versta je zelf onder inclusief onderwijs, de taak waar je als projectleider voor staat?

“Inclusief onderwijs is een benadering van het onderwijs waarin diverse studenten en docenten zich tot op hoog niveau veilig voelen, omdat ze voelen dat ze er thuishoren. Dat hun stem wordt gehoord en gerespecteerd, en dat ze succesvol kunnen zijn ongeacht zichtbare of onzichtbare aspecten van diversiteit zoals sociale klasse, kleur, achtergrond, gender, seksuele voorkeur of beperkingen. We willen de instrumenten aanbieden die nodig zijn om discussies te kunnen voeren op een respectvolle en compassievolle manier, in een veilige omgeving, we willen verbinding zoeken door en over de verschillen heen. We willen dat studenten zich gezien en gehoord voelen.”   

Blijkbaar is dat nog niet altijd zo, anders is dit project niet nodig. Waar ligt de taak, bij docenten? In de lesstof of literatuur? Of ergens anders?

“We hebben een goede werkrelatie met het Center for Learning Innovation (CLI) en het RISBO. Samen met hen ontwikkelen we een serie micro-lab trainingen op het gebied van inclusief onderwijs. Docenten hebben wel een belangrijke rol in het verbeteren van de inclusiviteit van de universiteit. Maar ze kunnen dit niet alleen. De organisatie moet hen ook ondersteunen bij het inclusief maken van hun vakken en lessen. Docenten voelen al genoeg werkdruk, dus ik wil de taak om ons onderwijs inclusiever te maken, zeker niet alleen bij docenten neerleggen. Het is iets wat we samen moeten doen. Het bestuur en de faculteiten spelen ook een belangrijke rol hierbij.”

Kun je concrete voorbeelden noemen van het inclusief maken van lesstof?

“We kunnen bijvoorbeeld docenten laten nadenken over waar casestudies vandaan komen, hoe ze deze kiezen en of er binnen de literatuur een diversiteit aan perspectieven of achtergronden bestaat. Hiernaast is het belangrijk om te bekijken of studenten genoeg critical thinking skills meekrijgen via het lesmateriaal, waarmee ze de verschillende perspectieven kunnen herkennen. Zodat ze bijvoorbeeld zien: ‘dit komt uit een Westers, heteroseksueel, mannelijk perspectief’. Of dat ze zich afvragen: zouden uitkomsten anders zijn als het onderzoek gedaan zou zijn vanuit een ander perspectief?”

Waarom is inclusief onderwijs belangrijk?

“Als universiteit willen we ons onderzoek en onderwijs maatschappelijk relevant maken, impact driven education is een belangrijk onderdeel van onze strategie. We willen graag dat studenten en docenten werkelijk betrokken raken bij de stad Rotterdam. En we willen hen uitdagen om interdisciplinair onderzoek te doen waar de stad en haar burgers iets aan heeft. Daarvoor moeten we studenten en docenten wel zodanig opleiden dat ze in staat zijn om onderzoek te doen binnen diverse groepen. Rotterdam is een superdiverse stad. We willen studenten handvatten aanbieden om het beste uit deze diversiteit te halen, om ervan te leren, en vervolgens impact te creëren.”

“Krijgen studenten critical thinking skills mee, waarmee ze verschillende perspectieven kunnen gaan herkennen?”

Een ander onderdeel van jullie programma is naar feedback luisteren vanuit studenten. Zijn jullie specifiek op zoek naar feedback van niet-witte studenten, of niet-heteroseksuele studenten?
 

“Het is belangrijk dat studenten uit minderheidsposities ons altijd kunnen vinden, dat ze hun zorgen kunnen delen, of meedenken over hoe we de universiteit meer open kunnen maken. Dat gezegd hebbende, proberen we alle studenten erbij te betrekken, niet alleen minderheidsgroepen. Voor inclusiviteit is het belangrijk dat we met elkaar praten. Mensen denken soms: diversiteit, dat gaat niet over mij. Maar het gaat juist wél over jou. Ook als je bij een meerderheid hoort. We streven naar een programma waarin iedereen het gevoel heeft dat zij of hij verantwoordelijk is voor een inclusieve sfeer, en dat haar of zijn bijdrage ertoe doet.”

Hoe kunnen studenten jullie benaderen?

“Studenten kunnen mailen naar diversity@eur.nl of met ideeën en opmerkingen of langslopen op het Office (AB-47). Binnenkort beginnen we met een studentenpanel. En ze kunnen aanschuiven bij onze ‘Living Room’. Hier komen de Erasmus School of Colour, de Erasmus Pride en de Happy Student Society bij elkaar. De Living Room is bedacht om de dialoog te starten en debatten te organiseren. Vòòr corona was het de bedoeling dat het ook een plek zou zijn waar studenten altijd kunnen samenkomen, nu is er een digitaal aanbod.”

Hoe belangrijk zijn hoogleraren van kleur voor studenten?

“Inclusief onderwijs kan niet los worden gezien van een diverse staf. Alle studenten hebben rolmodellen nodig. We zien nog steeds getalenteerde masterstudenten, zelfs promovendi, weggaan omdat ze zichzelf niet kunnen herkennen in de onderzoekers en docenten of in de cultuur. We moeten hierin verandering brengen, want zo verliezen we getalenteerde mensen en andere perspectieven.”

Speelt er discriminatie op de EUR, zien jullie dat? En wat doen jullie ertegen?

“Na dit interview heb ik een kennismakingsgesprek met de voorzitter van de Chinese studentenvereniging. Na het begin van coronaperiode in Nederland hebben zij een debat georganiseerd over discriminatie van Chinese studenten, omdat er incidenten hadden plaatsgevonden. Wij willen samenwerken en hulp aanbieden aan alle studenten en studieverenigingen die hiermee te maken hebben.

Een ander voorbeeld: tijdens de Black Lives Matter demonstraties heeft de Erasmus School of Colour een kritisch artikel geschreven over structureel racisme op de universiteit, voor EM Magazine. Onze Chief Diversity Officer, prof.dr. Semiha Denktaş, nodigde de studenten hierop uit om met haar en de rector te komen praten. Ze vroeg hen hoe we hen beter kunnen ondersteunen. We willen de School of Colour steunen in hun inspanningen om te werken aan meer gelijkheid. Wij zijn met z’n allen verantwoordelijk hiervoor. Het is belangrijk dat we op de universiteit het gesprek over racisme kunnen aangaan. Het is een gevoelig onderwerp, veel mensen zijn er bang voor. Maar door middel van communicatietrainingen willen we docenten en studenten de middelen bieden om op een respectvolle manier over verschillende vormen van discriminatie te kunnen praten. Dit is één van onze centrale doelen: niet alleen het creëren van een ‘safe space’, maar ook van ‘brave spaces’. Een brave space moedigt de dialoog aan, zelfs als het een ongemakkelijke dialoog is, en iedereen wordt daarin uitgenodigd om tot nieuwe manieren van elkaar begrijpen te komen.”

“Het is belangrijk dat we op de universiteit het gesprek over racisme kunnen aangaan”

Meer informatie

Studenten en werknemers kunnen mailen met ideeën en opmerkingen naar diversity@eur.nl of langslopen op het Office (AB-47). Voor de gedragscode 'ongewenst gedrag' en de klachtenregeling kijk op my.eur (alleen toegankelijk voor studenten en medewerkers van de EUR)